ThanTinh.comThân Tình
Thư cho con xa nhà và thư con gửi về

Thư gửi con vừa mất việc ở thành phố: viết gì cho con vững mà không ép về quê

Con đi làm xa vừa nghỉ việc hoặc bị cho nghỉ. Thư bố mẹ nên nhận tin bình thản, nói rõ nhà đỡ được gì, không ép về, không phán chuyện công ty. Mẫu thư.

an older mother seen from behind on a countryside porch in warm afternoon light, tucking blank sheets and a small plain envelope into a cloth bag of homegrown vegetables

Thư gửi con vừa mất việc nên nói rõ ba điều trong chưa tới một trang: bố mẹ biết rồi và không trách, nhà đỡ được con những gì trong lúc này (nói cụ thể), và quyết định ở lại hay về là của con. Giọng bình thường như hỏi chuyện mùa màng; không chê công ty, không đoán con có lỗi, không dồn "về quê đi cho đỡ khổ".

Hoàn cảnh: con đã đi làm vài năm ở thành phố, thuê trọ, tự lo cơm nước, giờ vừa nghỉ việc, có thể vì công ty cắt giảm, vì hợp đồng không gia hạn, hay vì con tự xin nghỉ sau chuyện không vui. Con báo về bằng một tin nhắn ngắn hoặc một cuộc gọi lấp lửng. Bố mẹ ở quê lo tiền nhà trọ, lo con buồn, lo con ngại không dám nói thật. Lá thư là chỗ bố mẹ nói được những điều nói qua điện thoại dễ thành dặn dò dồn dập.

Người con vừa mất việc muốn nghe gì từ nhà

Người đã đi làm, đã tự nuôi mình mấy năm, mất việc thì thấy mất luôn một phần thể diện với gia đình. Con lo bố mẹ nghĩ mình kém cỏi, lo họ hàng hỏi, lo phải xin tiền nhà sau bao năm tự lập. Có con còn giấu cả tháng mới nói.

Điều con cần nhất là được nói chuyện này như một chuyện bình thường của người đi làm. Bố mẹ viết "dạo này nhiều chỗ cắt người, chuyện thường thôi" giúp con bớt thấy mình là người có lỗi. Nếu con tự xin nghỉ, câu "con nghỉ chắc có lý do của con" cho con thấy mình được tin.

Điều thứ hai con cần là biết nhà đỡ được gì, nói rõ ràng. Không phải câu chung chung "có gì nhà lo", mà là "mấy tháng này nếu thiếu tiền trọ thì nhắn bố, bố gửi lên" hay "mẹ gửi gạo, gửi đồ ăn lên được". Lời đỡ cụ thể dễ nhận hơn lời hứa chung.

Điều làm con co lại là bị phán xét: "chắc tại con ăn nói không khéo", "ai bảo không chịu ở chỗ cũ", hay bị kéo về: "về quê đi, ở nhà có việc cho làm". Con sẽ thấy cả mấy năm cố gắng ở thành phố bị gạch đi trong một câu.

Khung thư năm ý, mỗi ý vài câu

Nhận tin, không hỏi vặn. "Bố mẹ biết chuyện con nghỉ việc rồi." Không thêm "sao lại thế", không đoán nguyên nhân. Nếu con chưa kể lý do, cứ để đó.

Đặt chuyện về đúng cỡ. Một câu cho thấy chuyện này xảy ra với nhiều người, kèm một ví dụ thật trong họ hàng, xóm giềng nếu có. Không triết lý về đời.

Nói rõ nhà đỡ được gì. Tiền trọ mấy tháng, gạo, đồ ăn, hay đơn giản là lúc nào muốn về nghỉ vài tuần thì phòng vẫn để đó. Nói cái nhà thật sự làm được, không hứa quá sức.

Để quyết định cho con. "Con ở lại tìm chỗ mới hay về nghỉ một thời gian thì tuỳ con, nhà theo con." Câu này quan trọng nhất trong thư.

Kết bằng chuyện nhà và một lời hẹn nhỏ. Kể một chuyện ở nhà, hẹn con gọi về cuối tuần, ký tên. Không kết bằng "cố lên con", vì con đã đang cố. Một chuyện nhà nhỏ như cây mít ra quả, con gà mái ấp trứng làm con nhớ rằng ngoài chuyện đi làm, đời vẫn còn nhiều thứ đang chạy bình thường.

Hai mẫu thư, theo hai hoàn cảnh nghỉ việc

Mẫu đầu cho trường hợp công ty cắt giảm, mẫu sau cho trường hợp con tự xin nghỉ mà bố mẹ chưa đồng tình lắm. Thay tên, thay chuyện nhà cho đúng nhà bạn.

Mẫu 1, bố mẹ cùng viết khi con bị cắt giảm: "Tuấn, bố mẹ biết chuyện công ty con cho nghỉ rồi. Dạo này nghe đài thấy nhiều chỗ cắt người, chuyện thường thôi con. Anh Quang nhà bác Hai năm ngoái cũng nghỉ ba tháng mới tìm được chỗ mới, giờ đi làm bình thường. Tiền trọ mấy tháng tới nếu thiếu thì nhắn bố, bố gửi lên, con không phải ngại. Con muốn ở lại tìm việc hay về nghỉ ít hôm thì tuỳ con, phòng con mẹ vẫn dọn. Mẹ gửi kèm ít gạo với chai nước mắm. Cuối tuần gọi về nhé. Bố mẹ."

Mẫu 2, mẹ viết khi con tự xin nghỉ: "Mai ơi, mẹ đọc tin nhắn con rồi. Lúc đầu mẹ hơi lo vì công việc đó ổn định, nhưng mẹ nghĩ lại, con đi làm mấy năm, con hiểu chỗ đó hơn mẹ. Con nghỉ chắc có lý do. Bao giờ con muốn kể thì kể mẹ nghe, chưa muốn thì thôi. Mấy tháng này con cứ nghỉ cho khoẻ rồi tính. Nhà mình vẫn thế, cây mít năm nay sai quả lắm, bố hái để dành con một quả. Mẹ."

Trong mẫu thứ hai, mẹ có nói thật cảm giác lo của mình nhưng chỉ một câu, rồi chuyển ngay sang tin con. Nói thật một câu nghe đáng tin hơn là giả vờ không lo chút nào.

Khi con nói muốn về quê hẳn

Có con sau khi mất việc sẽ nói luôn: con muốn về nhà, không ở thành phố nữa. Bố mẹ nghe vừa mừng vừa lo. Mừng vì con về gần, lo vì sợ con về trong lúc buồn rồi sau lại tiếc. Thư trả lời lúc này không nên khuyên mạnh theo chiều nào.

Viết rằng nhà đón con về, nói rõ con về thì ở đâu, phòng nào, không cần đóng góp gì trong mấy tháng đầu. Rồi để ngỏ một câu cho con suy nghĩ thêm: "Con cứ về nghỉ một thời gian rồi hẵng tính có ở hẳn hay không, chưa cần quyết ngay." Câu đó giúp con không phải gánh một quyết định lớn trong lúc đang chênh vênh.

Mẫu ngắn: "Con muốn về thì về, bố mẹ mừng. Phòng con mẹ vẫn để nguyên, chăn mới phơi hôm qua. Mấy tháng đầu con cứ nghỉ, ăn cơm nhà, chưa phải lo gì. Ở hẳn hay đi tiếp thì từ từ tính, không ai giục. Bố mẹ."

Tránh những câu như "về là phải lấy vợ", "về thì làm ở xưởng chú cho ổn định". Con sẽ thấy về nhà cũng là bước vào một kế hoạch có sẵn. Để con về đã, chuyện tiếp theo con tự nói khi sẵn sàng.

Đưa chuyện thật vào, và chuyện nên để lại

Thư giúp con vững khi có chi tiết thật. Trước khi viết, ghi ra:

  • Một người quen từng nghỉ việc rồi đi làm lại (họ hàng, hàng xóm, chính bố mẹ ngày trước). Chỉ cần "giờ ổn" là đủ.
  • Một thứ nhà gửi lên được ngay (gạo, đồ khô, ít tiền) và một thứ nhà giữ sẵn (phòng của con, chiếc xe máy ở nhà).
  • Một chuyện nhỏ ở nhà để con nhớ rằng đời sống ở nhà vẫn chạy bình thường.

Những chuyện nên để lại cho cuộc gọi hoặc khi con về: bàn chuyện đổi nghề, chuyện học thêm, chuyện có nên về quê làm hẳn. Trên thư, mấy chuyện ấy dễ thành bản kế hoạch bố mẹ vạch sẵn cho con.

Cũng đừng kể trong thư chuyện họ hàng đã biết, đã hỏi. Con sẽ ngại về quê gặp người. Nếu ai hỏi, bố mẹ tự trả lời "nó đang chuyển chỗ làm" là đủ, không cần kể cho con.

Nếu con nghỉ việc vì một chuyện khó nói, như bị đối xử tệ ở chỗ làm, bị nợ lương, thì trong thư chỉ cần một câu: "Có chuyện gì không ổn ở chỗ cũ thì con kể bố mẹ nghe lúc nào cũng được." Đừng đoán, đừng đòi con kể. Con cần biết có chỗ để nói, chứ chưa chắc đã muốn nói ngay.

Câu nên viết, câu nên tránh

Bố mẹ lo cho con nên dễ viết những câu hoặc phán, hoặc kéo về. Dưới đây là những câu hay gặp và cách viết lại.

Câu dễ viết raViết lạiVì sao
Chắc tại con ăn nói không khéo với sếp.Dạo này nhiều chỗ cắt người, chuyện thường thôi.Đoán lỗi làm con thêm tự ti.
Về quê đi, ở thành phố khổ quá.Ở lại hay về là tuỳ con, nhà theo con.Con được tự quyết cuộc đời mình.
Có gì nhà lo hết.Tiền trọ mấy tháng tới thiếu thì nhắn bố.Lời đỡ cụ thể con dám nhận.
Đấy, mẹ đã bảo chỗ đó không ổn mà.Con hiểu chỗ đó hơn mẹ, con nghỉ chắc có lý do.Câu đầu là trách, câu sau là tin.
Cố lên con, phải tìm việc mới ngay.Con nghỉ cho khoẻ ít hôm rồi tính.Ép tìm việc gấp dễ thành nhận bừa.

Đọc lại thư trước khi gửi, gạch mọi câu có chữ "đã bảo", "đáng lẽ", "giá mà". Ba cụm ấy hầu như luôn kéo theo một lời trách.

Gửi thư kèm gì và gửi lúc nào

Thư nên tới trong vòng một tuần sau khi con báo tin. Nếu gửi kèm gói đồ, đặt thư lên trên cùng để con đọc trước khi mở đồ. Một bao gạo nhỏ, ít đồ khô, chai nước mắm nhà làm nói được điều mà chữ khó nói: con không phải lo bữa ăn mấy tháng này. Nếu gửi tiền, chuyển khoản riêng và chỉ nhắc một câu trong thư, không kẹp tiền mặt vào phong bì.

Nếu nhà không tiện gửi đồ, có thể chụp ảnh lá thư viết tay gửi qua ứng dụng nhắn tin, rồi nhắn thêm một câu: "Mẹ viết cái này cho con, rảnh thì đọc." Đừng gửi lúc con đang đi phỏng vấn hay đang bận; buổi tối cuối tuần là lúc con hay một mình và có tâm trí đọc.

Sau lá thư đầu, đừng gửi tiếp thư hỏi "tìm được việc chưa" mỗi tuần. Chờ con báo. Khi con có việc mới, một lá thư mừng ngắn, nhắc lại rằng nhà vẫn ở đó dù con đi làm hay nghỉ, khép lại chuyện này nhẹ nhàng. Nhiều người con nhớ lá thư lúc mất việc lâu hơn mọi lời chúc khi thành công.

Câu hỏi thường gặp

Con mất việc mà giấu bố mẹ, biết rồi có nên viết thư nói ra không?

Nên viết nhẹ nhàng, không trách chuyện giấu. Một câu như "bố mẹ biết chuyện rồi, con không cần ngại" mở đường để con kể. Con giấu thường vì sợ bố mẹ thất vọng, không phải vì không tin bố mẹ.

Có nên khuyên con về quê trong thư không?

Chỉ nên nói rằng con về lúc nào cũng được, nhà vẫn để phòng. Đừng khuyên hay ép về, vì con sẽ hiểu là bố mẹ cho rằng con thất bại ở thành phố. Quyết định ở lại hay về là của con.

Nhà cũng khó khăn thì có nên hứa gửi tiền không?

Chỉ hứa những gì làm được. Nếu không gửi được tiền, gửi gạo, đồ ăn, hoặc nói rõ "nhà không dư nhiều, nhưng con về thì có cơm ăn chỗ ở". Lời đỡ thật lòng, dù nhỏ, vẫn hơn lời hứa không giữ được.

Con bị cho nghỉ vì có lỗi thật thì bố mẹ có nên nói gì không?

Lá thư đầu không phải chỗ phân tích lỗi. Con thường đã tự trách đủ. Nếu cần nói chuyện rút kinh nghiệm, để sau vài tuần, qua cuộc gọi hoặc khi con về, và để con tự kể trước.

Có nên báo chuyện con mất việc với họ hàng không?

Đó là chuyện của con, nên để con tự quyết nói với ai. Nếu họ hàng hỏi, bố mẹ trả lời ngắn gọn rằng con đang chuyển chỗ làm. Trong thư, đừng kể với con là ai đã biết, ai đã hỏi.

Bao lâu thì nên hỏi con đã tìm được việc chưa?

Đừng hỏi bằng thư. Cứ giữ cuộc gọi hằng tuần như cũ, nói chuyện nhà, chuyện ăn uống. Con có tin vui sẽ tự báo. Hỏi dồn chỉ làm con ngại gọi về.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138