Thư con dâu gửi bố mẹ chồng ở xa nên xưng hô đúng nếp nhà chồng, kể nhiều về cháu và về chính con trai của ông bà, kể ít về mình, và giữ giọng thân mà chừng mực. Một trang giấy, vài chuyện thường ngày, một câu hỏi về sức khoẻ hay việc nhà bên ấy, vậy là đủ. Con rể viết cho bố mẹ vợ dùng cùng khung, giọng gọn hơn.
Nhiều nàng dâu ở thành phố, nhà chồng ở quê cách vài trăm cây số, cả năm gặp bố mẹ chồng đôi ba lần. Mọi tin tức đi qua người chồng, mà người chồng thường gọi về chỉ hỏi được vài câu. Bố mẹ chồng biết rất ít về cuộc sống của gia đình nhỏ của con, và nàng dâu cũng chẳng có dịp nào để gần thêm. Lá thư của con dâu, viết đều đặn, làm được việc mà nhiều năm gặp mặt ngày Tết không làm nổi. Bài này nói về cách bố mẹ chồng đọc thư, xưng hô, khung thư, ba mẫu, khi hai bên chưa thân, những chỗ hay vấp và cách gửi.
Bố mẹ chồng đọc thư con dâu thế nào
Thư của con dâu được đọc với tâm thế khác thư của con ruột. Bố mẹ chồng thường dè dặt hơn, đọc kỹ cách xưng hô, để ý giọng văn. Nhưng cũng chính vì thế, một lá thư ân cần của con dâu được nhớ rất lâu, được đem khoe với họ hàng, có khi còn hơn thư của con trai, vì con dâu không bắt buộc phải viết.
Điều bố mẹ chồng muốn đọc nhất thường là chuyện về cháu và về con trai mình: cháu ăn ngủ ra sao, nói được câu gì, con trai làm việc có vất vả không, có giữ sức khoẻ không. Con dâu ở cạnh nên biết những chuyện này rõ hơn ai hết, và kể lại bằng mắt người trong nhà.
Điều làm bố mẹ chồng không vui là cảm giác bị so, bị trách hoặc bị báo cáo. Thư kể con trai họ thức khuya, ăn uống thất thường bằng giọng phàn nàn dễ thành thư mách. Thư khoe nhà mình mới mua cái này cái kia dễ thành thư khoe. Giữ thư ở mức chuyện nhà bình thường là chỗ an toàn nhất.
Bố mẹ chồng ở quê cũng hay đọc thư con dâu cho nhau nghe, có khi đọc cho cả cô chú sang chơi. Viết sao cho lá thư đọc to lên trước mặt họ hàng vẫn thấy ấm, không có câu nào phải ngại. Đó là thước đo đơn giản nhất trước khi dán phong bì.
Xưng hô theo nếp nhà chồng
Cách gọi bố mẹ chồng khác nhau theo vùng và theo từng nhà. Cách chắc nhất là hỏi chồng nhà mình quen gọi thế nào rồi gọi theo:
| Chỗ cần chọn | Cách thường gặp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Gọi bố mẹ chồng | Bố mẹ, ba má, thầy u, cậu mợ theo nếp từng nhà | Gọi giống chồng gọi; trong thư không nên gọi "hai bác" khi đã cưới |
| Tự xưng | Con | Không xưng "em", không xưng tên trống |
| Nhắc tới chồng | "Anh ấy", "nhà con", hoặc tên gọi ở nhà của chồng | Bố mẹ chồng thích nghe tên gọi ở nhà của con trai mình |
| Nhắc tới cháu | Tên ở nhà của cháu, "cháu nội của ông bà" | Nhắc tên cháu nhiều, ông bà đọc thấy gần |
| Ký cuối thư | "Con dâu của bố mẹ" hoặc "con" kèm tên | Ký kèm tên mình để ông bà kể với họ hàng cho rõ |
Nếu bố mẹ chồng có cách gọi riêng cho con dâu, như gọi theo tên chồng, dùng đúng cách ấy khi tự giới thiệu trong thư. Con rể viết cho bố mẹ vợ cũng vậy: gọi theo cách vợ gọi, tự xưng "con". Với ông bà lớn tuổi ở quê, cách xưng hô đúng nếp là thứ được đọc đầu tiên, trước cả nội dung.
Khung thư bốn đoạn cho bố mẹ bên kia
Một trang giấy, bốn đoạn, chữ rõ. Thư cho bố mẹ chồng không cần dài bằng thư cho mẹ đẻ:
- Lời chào và lý do viết. "Bố mẹ ạ, con là Hạnh, con viết mấy dòng hỏi thăm bố mẹ." Lý do đơn giản: "Mấy hôm nay cháu cứ hỏi ông bà nội, nên con ngồi viết."
- Chuyện cháu. Hai ba chuyện nhỏ có hình ảnh: cháu biết đi, cháu nói câu đầu tiên, cháu hay đòi ăn món gì.
- Chuyện con trai của bố mẹ. Một hai câu về công việc, sức khoẻ, sở thích của anh ấy, kể bằng giọng vui, không phàn nàn.
- Hỏi thăm và kết. Hỏi một việc cụ thể bên ấy (vườn cây, cái lưng đau của mẹ, đám cưới em họ sắp tới), rồi một câu hẹn về.
Phần về bản thân con dâu chỉ cần một câu lồng vào đâu đó: "Con dạo này đi làm đều, cuối tuần đưa cháu đi chơi công viên." Bố mẹ chồng muốn biết con dâu ổn, nhưng thư mà kể quá nhiều về mình thì dễ thành chuyện của con dâu chứ không còn là chuyện chung của nhà.
Ba mẫu thư cho con dâu và con rể
Mẫu một, con dâu mới cưới, chưa thân lắm. Bố mẹ ạ, con là Hạnh. Con với anh Tùng về đến nhà an toàn từ hôm thứ Hai. Con cảm ơn mẹ đã gói cho chúng con mấy hũ mắm và túi lạc rang, anh ấy ăn sáng nào cũng lấy một nắm. Anh Tùng đi làm đều, tối về hay kể chuyện hồi nhỏ ở nhà mình, con nghe mà muốn về thăm vườn cam của bố. Bố mẹ dạo này có khoẻ không ạ? Tháng sau chúng con về. Con dâu của bố mẹ.
Mẫu hai, con dâu lâu năm, kèm ảnh cháu. Ba má ơi, con gửi ba má mấy tấm ảnh bé Bin. Tấm đầu là hôm bé biết đạp xe ba bánh, đạp một vòng sân rồi đòi gọi ông nội khoe. Tấm thứ hai bé đang ăn cháo cá, bé ăn khoẻ lắm. Anh Tuấn dạo này bận dự án mới, tối nào cũng về muộn nhưng sáng vẫn chở bé đi học. Má hết đau lưng chưa má? Ba có còn ra đồng mỗi sáng không? Tết này cả nhà về sớm. Con.
Mẫu ba, con rể viết cho bố mẹ vợ. Bố mẹ, con là Hùng. Con viết báo bố mẹ: Lan đi khám lại hôm qua, bác sĩ bảo em bé phát triển tốt. Lan ăn được hơn tháng trước, tối nào con cũng nấu cháo cho Lan. Con xin bố mẹ đừng lo. Bố dạy con cách sửa cái quạt hồi Tết, giờ con tự sửa được quạt nhà con rồi. Tháng Ba chúng con về. Con rể của bố mẹ.
Ghi chú về tên trong mẫu. Tên trong mẫu chỉ để dễ hình dung, bạn thay bằng tên của nhà mình. Giữ cách xưng hô theo nếp bên ấy, giữ nhịp câu ngắn, và giữ chuyện về cháu, về người con của ông bà ở phần lớn nhất của thư.
Khi hai bên chưa thân hoặc từng có chuyện không vui
Không phải nàng dâu nào cũng thân với bố mẹ chồng. Có người mới cưới, gặp vài lần, chưa biết nói gì. Có người từng có lời qua tiếng lại, giờ mỗi bên giữ một khoảng. Thư hỏi thăm trong những trường hợp này không phải để làm lành hay giải thích chuyện cũ; đó là việc của một lá thư khác, viết theo kiểu khác.
Với hai bên chưa thân, thư ngắn và đều đặn tốt hơn thư dài một lần. Một tấm bưu thiếp mỗi tháng, ba bốn dòng về cháu, về con trai ông bà, một câu hỏi thăm, ký tên. Sau nửa năm, bố mẹ chồng quen nét chữ của con dâu, quen giọng con dâu, và lần gặp sau có sẵn chuyện để nói.
Với hai bên từng có chuyện không vui, đừng nhắc lại chuyện cũ trong thư hỏi thăm, cũng đừng viết quá ngọt khác hẳn ngày thường, bố mẹ chồng sẽ thấy gượng. Giữ giọng bình thường, kể chuyện cháu, hỏi sức khoẻ, và để thời gian làm phần còn lại. Nếu chồng bạn thấy chưa nên viết, bàn với anh ấy trước khi gửi.
Chỗ hay vấp khi viết cho bố mẹ chồng, bố mẹ vợ
Những chỗ dưới đây ít người để ý nhưng bố mẹ bên kia đọc ra ngay:
- Mách chuyện chồng. "Anh ấy chẳng chịu ngủ sớm, bố mẹ nói anh ấy giúp con." Bố mẹ chồng nghe thành con dâu phàn nàn con trai mình. Muốn nhờ thì nói trực tiếp với chồng.
- So với nhà mình. "Bên nhà con thì Tết ăn khác." Bố mẹ chồng dễ hiểu là chê.
- Khoe hoặc kể chuyện tiền. Mua nhà, mua xe, lương thưởng. Để chồng kể nếu muốn, thư của con dâu không nên đụng.
- Quá trịnh trọng. "Kính gửi bố mẹ chồng kính yêu." Nghe như đơn từ, làm khoảng cách xa hơn.
- Gửi thư mà chồng không biết. Bố mẹ chồng nhắc tới thư khi gọi điện, chồng ngơ ngác, thành chuyện khó xử. Luôn cho chồng biết, có khi đọc qua trước khi gửi.
Con rể viết cho bố mẹ vợ hay vấp ở chiều ngược lại: viết quá ngắn và quá khô, như một tin báo. Thêm một chuyện nhỏ về vợ, một câu nhắc tới điều bố mẹ vợ từng dạy là thư ấm lên hẳn.
Gửi thế nào và kèm gì
Gửi qua bưu điện, ghi tên bố mẹ chồng ngoài phong bì theo cách người trong làng quen gọi, kèm tên thôn, xóm và địa chỉ theo xã, tỉnh hiện hành. Nếu chồng về quê trước, gửi kèm chồng đưa tận tay cũng được, nhưng thư qua bưu điện có cái vui riêng: ông bà nhận thư có tên mình, hàng xóm thấy người đưa thư ghé.
Thứ kèm theo được ông bà quý nhất là ảnh in của cháu. In khổ nhỏ, ba bốn tấm, mặt sau ghi ngày và một dòng chú thích: "Cháu tròn hai tuổi", "Cháu đi học buổi đầu". Ông bà ở quê thường dán ảnh lên tường hay kẹp vào khung kính tủ, và mỗi lần có khách là kể lại.
Viết thư cho bố mẹ chồng mỗi hai ba tháng, đều đặn vào cùng khoảng thời gian, tốt hơn viết dày một đợt rồi im. Nhớ ghi lại lần trước đã kể gì để lần sau nối tiếp, và nếu ông bà gửi gì lên, viết một dòng báo đã nhận, đã dùng ra sao, cháu thích món nào.
Câu hỏi thường gặp
Con dâu viết thư cho bố mẹ chồng nên xưng hô thế nào?
Gọi bố mẹ chồng theo cách chồng gọi, có thể là bố mẹ, ba má, thầy u tuỳ nếp nhà, tự xưng con. Nhắc tới chồng bằng "anh ấy" hoặc tên gọi ở nhà, ký cuối thư kèm tên mình cho ông bà dễ kể với họ hàng.
Thư gửi bố mẹ chồng nên kể chuyện gì?
Phần lớn kể về cháu và về con trai của ông bà: cháu ăn ngủ, nói câu gì mới, anh ấy làm việc ra sao. Chuyện của con dâu chỉ một hai câu. Cuối thư hỏi một việc cụ thể bên ấy.
Chưa thân với mẹ chồng thì có nên viết thư không?
Nên, nhưng viết ngắn và đều: một tấm bưu thiếp mỗi tháng với vài dòng về cháu và lời hỏi thăm. Sau một thời gian, ông bà quen nét chữ và giọng con dâu, gặp nhau có sẵn chuyện để nói.
Con rể có nên viết thư cho bố mẹ vợ không?
Nên, và thường được bố mẹ vợ rất quý vì ít con rể làm. Dùng cùng khung, giọng gọn hơn, kể một chuyện nhỏ về vợ và cháu, nhắc một điều bố mẹ vợ từng dạy, hẹn ngày về.
Có nên cho chồng đọc thư trước khi gửi cho bố mẹ chồng không?
Ít nhất nên cho chồng biết mình gửi thư. Đọc qua thì càng tốt, vì chồng biết bố mẹ mình nhạy cảm với chuyện gì. Tránh trường hợp ông bà nhắc tới thư mà chồng không biết gì.
Gửi kèm gì trong thư cho bố mẹ chồng?
Ảnh in của cháu là thứ ông bà quý nhất. In ba bốn tấm khổ nhỏ, mặt sau ghi ngày và một dòng chú thích. Có thể kèm tranh cháu vẽ hoặc một tấm thiệp tự làm, không cần quà đắt tiền.