ThanTinh.comThân Tình
Thư và thiệp cho ông bà, người lớn tuổi

Thư kèm ảnh in gửi ông bà: chọn ảnh, ghi chú sau ảnh và mẫu lời đi kèm

Gửi ảnh in kèm thư cho ông bà ở quê: chọn tấm nào, in cỡ nào, ghi gì sau ảnh để ông bà biết ai ở đâu, thư đi kèm viết ngắn ra sao và mẫu lời ghi.

Top-down view of hands arranging several small photographs and a plain envelope on a wooden table beside a cup of tea, the photos face down, bright overcast light

Gửi ảnh cho ông bà thì in ra giấy, chọn ba đến năm tấm sáng, rõ mặt, ít người, mặt sau mỗi tấm ghi bằng chữ to ba điều: ai, ở đâu, lúc nào. Kèm một lá thư ngắn nửa trang kể chuyện quanh mấy tấm ảnh. Ông bà sẽ xem ảnh trước, đọc thư sau, và giữ cả hai rất lâu.

Bài này cho cháu có ông bà ở quê, không dùng điện thoại xem ảnh, hoặc có điện thoại nhưng màn hình nhỏ, ảnh trôi qua là quên. Con cháu chụp hàng nghìn tấm mỗi năm, nhưng ông bà thường chỉ được xem lướt mấy tấm khi có người về. Một xấp ảnh in nhỏ kèm thư là thứ ông bà đặt được lên bàn thờ, kẹp vào khung kính tủ, bỏ vào túi áo đi khoe. Ảnh in còn có cái lợi là không cần ai bật máy hộ, ông bà muốn xem lúc nào thì xem.

Ông bà muốn thấy gì trong ảnh

Ông bà không cần ảnh đẹp kiểu chụp ở tiệm. Ông bà muốn thấy con cháu đang sống thế nào: cháu ngồi ăn cơm, chắt tập đi, căn phòng cháu ở, cái xe cháu đi làm, cái cây cháu trồng ngoài ban công. Những tấm ảnh đời thường trả lời được câu hỏi mà ông bà không tiện hỏi: "ở trên đó nó sống có tử tế không".

Ông bà thích ảnh rõ mặt, chụp gần, nhìn thẳng. Ảnh tập thể đông người, ảnh chụp từ xa, ảnh có kính râm, khẩu trang, hiệu ứng màu, ông bà đều nhìn không ra. Ông bà cũng thích ảnh có thứ quen: cháu mặc cái áo bà đan, chắt cầm đồ chơi ông làm, mâm cơm có món quê. Thấy đồ của mình trong ảnh là ông bà biết mình vẫn có mặt trong đời cháu.

Điều làm ông bà không vui: ảnh chụp ở chỗ trông tốn kém mà không kèm lời giải thích, vì ông bà lo cháu tiêu hoang; ảnh cháu gầy hoặc trông mệt mà thư không nói gì; ảnh có người lạ mà không ghi là ai. Ông bà ngồi đoán rồi lo một mình, nên mỗi tấm cần một dòng ghi chú.

Có một thứ nữa ông bà hay tìm trong ảnh mà ít khi nói ra: dấu hiệu cháu có người bên cạnh. Một tấm cháu ngồi ăn với bạn cùng phòng, một tấm đồng nghiệp đứng cạnh, một tấm hàng xóm bế giúp chắt. Ông bà nhìn thấy cháu không lủi thủi một mình nơi xa thì yên tâm hơn mọi lời trấn an trong thư.

Chọn ảnh nào, in cỡ nào

Không cần nhiều, cần đúng. Bảng dưới gợi ý một xấp năm tấm cho một lần gửi:

TấmNên chụpVì sao ông bà thích
Tấm chân dungCháu hoặc chắt cận mặt, nhìn thẳng, cườiĐể ở đầu giường, cầm lên nhìn hằng ngày
Tấm sinh hoạtBữa cơm, giờ học, lúc làm việc nhàBiết cháu ăn ở thế nào
Tấm chỗ ởGóc phòng, ban công, cửa sổHình dung được nơi cháu sống
Tấm có đồ quêÁo bà đan, món ông dạy, chậu cây mang từ quêThấy mình vẫn có mặt
Tấm cả nhàBa bốn người, đứng gần, đủ sángĐem khoe với hàng xóm, họ hàng

Cỡ in vừa tay là khổ thường của tiệm ảnh, to hơn lòng bàn tay một chút. Tấm chân dung có thể in to gấp đôi để ông bà lồng khung. Chọn giấy mờ thay vì giấy bóng, đỡ loá dưới đèn và đỡ in dấu tay.

Ghi gì sau mỗi tấm ảnh

Ai trong ảnh, gọi theo cách ông bà gọi. Viết "thằng Tí con chị Hai" chứ không chỉ "Tí", vì ông bà nhiều cháu chắt, dễ nhầm. Nếu có người ngoài, ghi rõ: "chị đứng cạnh là bạn cùng phòng của cháu".

Ở đâu, nói theo cách dễ hình dung. Viết "ở phòng trọ của cháu, cửa sổ nhìn ra hàng cây", không cần tên đường, tên toà nhà. Ông bà không cần địa chỉ, chỉ cần hình dung.

Lúc nào, ghi ngày tháng năm đầy đủ. Sau vài năm, chính ngày tháng sau ảnh giúp ông bà và cả con cháu sau này biết bé lúc ấy mấy tuổi. Viết năm đủ bốn số.

Một câu chuyện nhỏ nếu có. "Hôm đó bé tự cầm thìa ăn được nửa bát, dây bẩn hết áo." Một câu như vậy biến tấm ảnh thành câu chuyện ông bà kể lại được.

Viết bằng bút gì để không lem. Mặt sau ảnh trơn, bút bi thường dễ trượt và lem sang tấm khác khi xếp chồng. Dùng bút dạ dầu hoặc bút chì mềm, viết xong để khô vài phút rồi mới xếp. Viết ở góc, đừng ấn mạnh kẻo hằn ra mặt trước.

Thư đi kèm: nửa trang và hai mẫu

Thư kèm ảnh không cần dài vì ảnh đã kể phần lớn. Nửa trang là đủ: một câu chào, vài câu dẫn dắt xấp ảnh theo thứ tự, một hai câu hỏi thăm, một câu kết. Đánh số ảnh nhỏ ở góc sau và nhắc số trong thư để ông bà theo được: "Tấm số một là bé lúc vừa ngủ dậy".

Mẫu một, cháu gái gửi ông bà ngoại: "Ông bà ơi, cháu gửi ông bà năm tấm ảnh tháng này. Tấm số một là bé Su, giờ nó đã ngồi vững, hay nhoài người với lấy cái điều khiển. Tấm số hai là bữa cơm tối nhà cháu, có đĩa rau lang luộc, cháu trồng ngoài ban công đấy. Tấm số ba là anh nhà cháu đang sửa cái quạt, ông nhìn xem có giống ông ngày xưa không. Tấm số bốn và năm là cả nhà đi dạo công viên chiều chủ nhật. Ông bà ở nhà dạo này ăn được không? Vườn cau đã hái chưa ạ? Tháng sau cháu gửi tiếp. Cháu Lan."

Mẫu hai, cháu trai ít lời gửi bà nội: "Bà ơi, cháu gửi bà ba tấm ảnh. Một tấm cháu ở chỗ làm. Một tấm phòng cháu ở. Một tấm cháu với mấy đứa bạn cùng quê đi ăn cơm. Cháu vẫn khoẻ, bà đừng lo. Bà giữ ảnh, lúc nào nhớ cháu thì lấy ra xem. Cháu Long."

Hai mẫu khác nhau về độ dài nhưng giống nhau ở một điểm: mỗi tấm ảnh đều được nhắc trong thư, không tấm nào bị bỏ lơ.

Đưa chuyện thật vào xấp ảnh

Xấp ảnh hay là xấp ảnh có chủ đề, dù chủ đề rất nhỏ. Trước khi in, cháu hỏi mình mấy câu:

  • Tháng này nhà cháu có chuyện gì đáng kể nhất? Chắt mọc răng, cháu đổi chỗ làm, nhà sơn lại tường. Chọn ảnh xoay quanh chuyện đó.
  • Lần trước ông bà hỏi gì? Nếu bà hỏi "cái bếp nhà mày thế nào", gửi ảnh cái bếp. Ông bà sẽ thấy cháu nhớ câu hỏi của mình.
  • Có tấm nào chụp ông bà hồi về quê lần trước không? In ra gửi lại. Người già ít có ảnh của chính mình, nhận được ảnh mình ngồi cạnh cháu chắt là quý lắm.
  • Có tấm nào dễ khiến ông bà lo không? Ảnh cháu lúc ốm, ảnh nhà bừa bộn, ảnh chắt bị ngã sưng trán. Để lại, không gửi, hoặc gửi kèm câu giải thích rõ đã ổn.

Chọn xong, xếp ảnh theo thứ tự kể chuyện chứ không theo ngày chụp. Thứ tự hay nhất thường là từ người tới cảnh: chân dung trước, sinh hoạt sau, cả nhà cuối.

Chỗ hay vấp khi gửi ảnh cho người già

Mấy lỗi nhỏ làm xấp ảnh mất nửa giá trị:

Chỗ vấpSửa lạiVì sao
Gửi hai mươi tấm một lầnGửi ba đến năm tấm, mỗi tháng một lầnNhiều quá ông bà xem lướt, ít mà đều thì mong
Không ghi gì sau ảnhGhi ai, ở đâu, lúc nàoÔng bà đoán sai, mấy năm sau không ai nhớ
Ảnh chỉnh màu, thêm khung hoa, chữ chèn lên ảnhẢnh tự nhiên, không hiệu ứngNgười già thấy rối, nhìn không ra mặt
Thư chỉ ghi "ảnh gửi ông bà xem"Kể vài câu về từng tấmẢnh không lời làm ông bà thấy như gửi cho có
Gói ảnh lỏng trong phong bì mỏngKẹp giữa hai tấm bìa cứngẢnh gãy góc, cong vênh khi tới nơi

Một lỗi khó thấy hơn là chỉ gửi ảnh của một nhánh. Nhà có nhiều anh chị em, mỗi người gửi ảnh nhà mình, ông bà thấy nhánh này nhiều ảnh, nhánh kia im lặng, rồi tự hỏi nhà kia có chuyện gì. Nếu anh chị em cùng gửi, có thể gom chung một xấp, mỗi nhà vài tấm, cho vào một phong bì. Ông bà sẽ có cả đại gia đình trong tay một lúc.

Lỗi còn lại là gửi ảnh mà quên hỏi ông bà. Thư kèm ảnh dễ thành bản tin một chiều: cháu thế này, chắt thế kia. Thêm một hai câu hỏi về ông bà ở cuối thư để lá thư vẫn là thư hỏi thăm, không chỉ là gói ảnh.

Gửi và để ông bà xem lâu

Bỏ xấp ảnh vào một túi nhỏ hoặc kẹp giữa hai tấm bìa cứng, rồi mới cho vào phong bì cùng lá thư. Ngoài phong bì có thể ghi thêm "ảnh, xin đừng gấp" để người đưa thư cầm nhẹ tay. Nếu gửi tay qua người nhà về quê, dặn người mang ngồi xem cùng ông bà một lượt, chỉ từng người trong ảnh.

Nếu ông bà thích, lần gửi sau có thể kèm một cuốn album nhỏ loại có túi nhựa, để ông bà tự cho ảnh vào. Mỗi lần nhận thư, ông bà lại có việc xếp ảnh mới vào album, lật xem những tấm cũ. Cuốn album ấy, sau vài năm, thành cuốn sử nhỏ của gia đình mà ông bà là người giữ.

Nhịp gửi ảnh nên theo nhịp lớn của con cháu: tháng đầu của chắt mỗi tháng một lần, sau đó vài tháng một lần là đủ. Gọi điện hỏi ông bà đã xem chưa, thích tấm nào nhất, rồi lần sau gửi thêm loại ảnh ông bà thích.

Câu hỏi thường gặp

Gửi ảnh cho ông bà thì nên in hay gửi qua điện thoại?

Nếu ông bà ít dùng điện thoại hoặc mắt kém thì nên in. Ảnh in để lâu, xem lúc nào cũng được, không cần ai bật máy. Có thể làm cả hai: gửi qua điện thoại cho người ở cùng, gửi ảnh in cho ông bà giữ.

Mặt sau ảnh nên ghi những gì?

Ba điều: ai trong ảnh gọi theo cách ông bà gọi, ở đâu nói cho dễ hình dung, và ngày tháng năm đầy đủ. Thêm một câu chuyện nhỏ nếu có, viết bằng bút không lem.

Mỗi lần nên gửi bao nhiêu tấm ảnh?

Ba đến năm tấm là vừa để ông bà xem kỹ từng tấm. Gửi đều mỗi tháng hoặc vài tháng một lần tốt hơn gửi dồn hai ba chục tấm một lúc.

In ảnh khổ nào cho người già dễ xem?

Khổ thường ở tiệm ảnh, to hơn lòng bàn tay một chút, là vừa. Tấm chân dung có thể in to hơn để ông bà lồng khung. Nên chọn giấy mờ cho đỡ loá.

Có nên gửi ảnh chụp ông bà lần trước về quê không?

Rất nên. Người già ít có ảnh của chính mình, nhận được ảnh mình ngồi cạnh cháu chắt thường quý hơn mọi tấm khác trong xấp, nhiều ông bà còn đem lồng khung treo ngay.

Làm sao để ảnh không bị gãy khi gửi qua bưu điện?

Kẹp xấp ảnh giữa hai tấm bìa cứng hoặc bỏ trong túi nhựa cứng, dùng phong bì to, ghi ngoài phong bì xin đừng gấp. Không dán ảnh vào thư bằng keo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138