ThanTinh.comThân Tình
Thư xin lỗi và làm lành trong nhà

Thư mở lời sau nhiều năm không nói chuyện với người trong nhà: viết lá thư đầu tiên

Bố con, anh em, chị em cắt liên lạc nhiều năm. Lá thư đầu tiên nên ngắn, không kể lại ai đúng ai sai, chỉ mở một cánh cửa. Khung thư và ba mẫu.

an elderly woman seen from behind standing at a rural mailbox by a gate, holding a plain envelope she has just received, bright overcast morning, wide shot

Lá thư đầu tiên sau nhiều năm không nói chuyện chỉ có một việc: mở cửa. Nó nên ngắn, nửa trang là đủ, nói mình là ai lúc này, nói mình muốn nói chuyện lại, xin lỗi phần mình nếu có, và không đòi hỏi người kia trả lời. Không kể lại chuyện cũ, không phân xử.

Hoàn cảnh: bố con, mẹ con, anh em, chị em ruột từng cắt liên lạc vì một chuyện lớn: chuyện cưới hỏi, chuyện đất nhà, chuyện bố mẹ ly hôn, một lời nói không rút lại được. Năm năm, mười năm trôi qua. Có người nghe tin người kia ốm, có người vừa có con, có người chỉ thấy mình đã đủ già để không muốn giận nữa. Gọi điện thì sợ người kia cúp máy, đến nhà thì sợ đứng trước cửa. Thư là cách nhẹ nhất để bước một bước.

Lá thư đầu tiên không phải để giải quyết chuyện cũ

Sau nhiều năm, chuyện ban đầu đã được mỗi bên kể đi kể lại trong đầu cả trăm lần, mỗi người một phiên bản. Nếu lá thư đầu tiên cố giải thích phiên bản của mình, người kia sẽ đọc nó như một lần cãi tiếp, và câu trả lời, nếu có, sẽ là phiên bản của họ. Hai lá thư như thế đẩy hai người xa thêm.

Lá thư đầu nên nhỏ hơn mong muốn của người viết. Không cần người kia tha thứ, không cần họ thừa nhận gì, chỉ cần họ biết bạn muốn có liên lạc trở lại. Có người cần vài lá thư, vài tháng, mới tới được một cuộc gọi. Có người chỉ cần một dòng.

Nếu chuyện cũ có bạo lực, đe doạ, hay người kia từng làm hại bạn hoặc con bạn, bạn không có bổn phận phải làm lành. Giữ an toàn cho mình trước; khi bị đe doạ, gọi 113, khi trẻ em bị ảnh hưởng, gọi 111. Bài này dành cho những trường hợp mà cả hai bên đều an toàn khi nói chuyện lại.

Người nhận đang ở đâu sau ngần ấy năm

Họ có thể cũng đã muốn làm lành từ lâu. Rất nhiều người đợi bên kia bước trước, vì sĩ diện, vì sợ bị từ chối. Thư của bạn có khi là thứ họ chờ mấy năm.

Họ có thể vẫn còn giận. Thời gian không làm mọi vết thương lành. Thư nên để họ được giận mà không phải đóng cửa: "Anh vẫn giận em cũng được, em chỉ muốn anh biết em ở đây."

Đời họ đã đổi khác. Có thể họ đã có cháu, đã về hưu, đã chuyển nhà, đã ốm. Viết như thể họ vẫn y nguyên mười năm trước sẽ lạc. Một câu hỏi nhẹ về cuộc sống hiện tại của họ cho thấy bạn biết thời gian đã trôi.

Điều làm họ khép lại. Mở đầu bằng "em nghĩ đã đến lúc anh nên xin lỗi" hay "con đã tha thứ cho bố". Câu thứ hai nghe tử tế nhưng thật ra đặt bạn ở vị trí người phán xét. Lá thư đầu không phải chỗ tuyên bố ai tha thứ cho ai.

Khung thư ngắn năm câu đến năm đoạn

Tuỳ người nhận, thư có thể chỉ năm câu, hoặc năm đoạn ngắn. Thứ tự giữ nguyên:

  1. Gọi như ngày xưa vẫn gọi: "Bố", "chị Hai", "anh". Cách gọi cũ tự nó nói được nhiều điều.
  2. Nói thẳng lý do viết: "Đã chín năm rồi con không nói chuyện với bố. Con không muốn để thêm năm nào nữa."
  3. Nhận phần mình, ngắn, nếu có: "Con đã nói những câu không nên nói, rồi bỏ đi. Con xin lỗi bố về phần đó." Nếu bạn không thấy mình sai, bỏ câu này, đừng viết cho có.
  4. Kể một chút về đời mình bây giờ: "Con giờ làm ở xưởng gỗ, có một bé gái lên năm, tóc xoăn như mẹ con ngày trước." Hai ba câu.
  5. Mở cửa mà không ép: "Bố không cần trả lời ngay. Nếu bố muốn, bố nhắn con một chữ cũng được, con sẽ gọi về."

Ghi kèm cách liên lạc cho rõ: số điện thoại viết ở cuối thư tay, hoặc địa chỉ nhận thư. Sau ngần ấy năm, người kia có thể không còn giữ cách nào để tìm bạn.

Ba mẫu thư cho ba quan hệ

Mẫu 1, con trai gửi bố sau chín năm: "Bố. Con đây, thằng út của bố. Chín năm rồi bố con mình không nói với nhau câu nào. Hôm con bỏ đi, con nói nhiều câu hỗn, con xin lỗi bố về những câu đó. Con giờ ở thành phố, làm thợ, có một bé gái lên năm. Nó hỏi ông nội ở đâu, con chưa biết trả lời. Bố không cần viết lại. Nếu bố muốn, nhắn con một chữ, con về. Con."

Mẫu 2, em gái gửi chị sau chuyện cưới hỏi: "Chị Hai ơi. Em không biết chị còn muốn nghe em không, nhưng em vẫn viết. Bảy năm trước em không mời chị đám cưới, em giận quá nên em làm vậy. Em sai. Giờ em có hai đứa nhỏ, đứa lớn giống chị lạ lắm, cứ cười là nheo mắt. Em nhớ chị. Khi nào chị muốn thì mình gặp nhau, em đợi."

Mẫu 3, mẹ gửi con gái đã cắt liên lạc: "Con gái. Mẹ biết con có lý do của con. Mẹ không viết để hỏi vì sao. Mẹ chỉ muốn con biết mẹ vẫn ở nhà cũ, vẫn trồng mấy luống cải con hay hái. Con không cần trả lời. Mẹ sẽ viết cho con mỗi năm một lá, nếu con không muốn nhận thì bảo mẹ thôi." Cả ba mẫu đều không nhắc lại chuyện cũ quá một câu, và đều để người nhận tự chọn có trả lời hay không. Bạn thay cách gọi, chi tiết đời mình vào là dùng được.

Tìm câu thật để đặt vào thư

Mình thật sự sai ở chỗ nào? Không phải cả câu chuyện, chỉ phần mình làm: một câu nói, một lần bỏ đi, một lần không đến đám. Nếu không thấy, đừng bịa ra để thư có lời xin lỗi.

Đời mình bây giờ có gì người kia chưa biết? Công việc, nơi ở, con cái, một trận ốm đã qua. Chọn chuyện bình thường, không chọn chuyện làm người kia day dứt.

Có ký ức chung nào còn đẹp? Món ăn, một chuyến đi, một trò chơi hồi nhỏ. Một chi tiết như "đứa lớn cười nheo mắt giống chị" nói được tình cảm mà không cần chữ nhớ thương.

Mình mong điều gì, ở mức nhỏ nhất? Một tin nhắn, một cuộc gọi, một lần gặp ở quán nước. Viết đúng mong muốn nhỏ nhất đó ở câu cuối, vì mong muốn càng nhỏ thì người kia càng dễ đáp.

Câu dễ hỏng và cách sửa

Những câu hay lọt vào thư đầu tiên sau nhiều năm:

Câu dễ hỏngVì saoViết lại
Con đã tha thứ cho bố rồi.Đặt mình làm người phán xétCon muốn nói chuyện lại với bố.
Đến giờ em vẫn nghĩ hồi đó anh sai.Mở lại trận cãi ngay câu đầu(bỏ, để sau)
Đời người ngắn lắm, đừng để mai này hối hận.Doạ, lên lớpEm không muốn để thêm năm nào nữa.
Mong anh hồi âm sớm cho em.Ép trả lờiAnh không cần trả lời ngay.
Mẹ ốm lắm rồi, anh không về thì thôi.Dùng người thứ ba để épMẹ dạo này yếu hơn, anh muốn biết thêm thì em kể.

Đọc lại cả thư và tự hỏi: nếu người kia đọc nó trong lúc vẫn còn giận, có câu nào khiến họ phải phản bác không? Câu nào có, bỏ.

Gửi thế nào khi không còn liên lạc

Sau nhiều năm, khó nhất đôi khi là tìm đường gửi. Nếu biết địa chỉ, gửi thư tay qua bưu điện, ghi địa chỉ theo xã, phường và tỉnh, thành hiện hành, ghi rõ tên người gửi ngoài phong bì để người nhận biết trước khi mở. Nếu không biết, nhờ một người thân mà cả hai còn tin, như cô, dì, một người anh họ, chuyển thư, và dặn họ chỉ chuyển, không nói thêm.

Tránh gửi qua mạng xã hội công khai, tránh nhờ người chuyển lời bằng miệng, vì lời qua miệng người thứ ba thường lệch đi. Nếu có số điện thoại, nhắn một câu ngắn trước: "Em viết cho chị một lá thư, em gửi về nhà cũ, chị đọc khi nào thấy được nhé."

Rồi chờ. Không nhắn hỏi đã nhận chưa trong vài tuần đầu. Nếu sau vài tháng không có tin, bạn có thể gửi một tấm bưu thiếp ngắn hỏi thăm, không nhắc lá thư trước. Một số người không bao giờ trả lời, và đó là quyền của họ; lá thư vẫn là việc đúng bạn đã làm.

Khi người kia trả lời: lá thư thứ hai và lần gặp đầu

Nếu người kia trả lời, dù chỉ một dòng, đừng vội viết một lá thư dài đáp lại tất cả những năm qua. Lá thư thứ hai nên ngắn như lá thư đầu, có thêm một chút: cảm ơn họ đã viết lại, kể thêm một chuyện nhỏ, và đề nghị một bước cụ thể, như một cuộc gọi vào tối thứ bảy hay một lần gặp ở quán nước gần nhà họ.

Lần gặp đầu nên ngắn, ở chỗ không đông người, không phải giữa đám giỗ hay bữa cơm cả họ. Một tiếng đồng hồ là đủ. Đừng định ngồi xuống là nói lại chuyện cũ; hỏi nhau về sức khoẻ, về con cháu, về những người trong nhà mà cả hai cùng biết. Chuyện cũ, nếu cần nói, thường tự đến vào lần gặp thứ hai, thứ ba.

Sau lần gặp, một tin nhắn ngắn trong ngày, kiểu "Em về tới nhà rồi. Gặp chị em vui lắm", giữ cho cánh cửa vừa mở không khép lại vì ngượng. Rồi giữ nhịp liên lạc vừa phải, đều, không dồn dập như muốn bù hết những năm đã mất.

Câu hỏi thường gặp

Mười năm không nói chuyện, giờ viết thư có muộn không?

Không muộn. Thư càng sau nhiều năm càng nên ngắn: gọi như ngày xưa, nói mình muốn nói chuyện lại, kể chút về đời mình, và không đòi trả lời. Nhiều người nối lại được sau hai mươi năm nhờ một dòng như vậy.

Mình không thấy mình sai thì có phải xin lỗi không?

Không. Lá thư mở lời không bắt buộc có xin lỗi. Bạn có thể viết "em không muốn để chuyện cũ ngăn anh em mình thêm nữa" mà không nhận điều mình không nghĩ. Một lời xin lỗi gượng ép người kia đọc là biết.

Người kia đã có gia đình mới, viết thư có làm phiền họ không?

Viết ngắn, gửi riêng cho họ, ghi rõ tên người gửi ngoài phong bì để họ tự chọn mở lúc nào. Không nhắc chuyện cũ trong thư để nếu người nhà họ đọc được cũng không khó xử.

Nếu người kia trả lời bằng lời trách mắng thì sao?

Đọc hết, không đáp ngay. Phần lớn lời trách trong thư trả lời đầu tiên là phần giận dồn lại nhiều năm. Vài hôm sau, trả lời ngắn: cảm ơn đã viết lại, mình nghe rồi, mình vẫn muốn nói chuyện. Không cãi từng ý.

Nghe tin người kia ốm nặng thì thư có nên khác đi không?

Ngắn hơn và nhẹ hơn. Không nhắc chuyện cũ, không xin lỗi dài, chỉ nói mình nghe tin, mình nghĩ tới họ, và muốn đến thăm nếu họ đồng ý. Hỏi người nhà đang chăm xem lúc nào tiện.

Có nên nhờ bố mẹ hoặc họ hàng đứng ra nói giúp không?

Nhờ chuyển thư thì được, nhờ nói giúp thì không nên. Lời qua người thứ ba hay lệch, và người nhận dễ thấy bị dồn. Chính chữ của bạn có sức hơn mọi lời nói hộ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138