ThanTinh.comThân Tình
Thư cho người già ở viện dưỡng lão, nằm viện lâu

Thư cho người nằm viện lâu ngày: viết gì khi họ đã chán giường bệnh, có mẫu ngắn

Bố mẹ, ông bà nằm viện hàng tháng, ngày nào cũng như ngày nào. Cách viết thư kể chuyện ngoài đời, không hỏi bệnh, không hứa ngày ra viện, kèm mẫu.

Wide shot from behind of an elderly man sitting up in a bright hospital room chair by a large window, holding a plain envelope on his lap, warm afternoon light

Người nằm viện lâu ngày không cần thêm lời hỏi bệnh, họ cần một cánh cửa nhìn ra ngoài đời. Thư nên kể chuyện nhà, chuyện xóm, chuyện công việc của con, mỗi lá một hai chuyện, dài nửa trang tới một trang; hỏi họ về chuyện khác ngoài bệnh; không hứa ngày ra viện và không kể khổ.

Hoàn cảnh: bố, mẹ, ông hoặc bà phải nằm viện nhiều tuần, có khi nhiều tháng. Tuần đầu ai cũng đến, quà bánh đầy tủ, điện thoại reo liên tục. Sang tuần thứ ba, thứ tư, người thăm thưa dần vì ai cũng phải đi làm, người nuôi bệnh thay ca mệt mỏi. Người nằm trên giường thì biết rõ từng vết nứt trên trần, từng giờ đổi ca của điều dưỡng. Họ chán, có khi cáu, có khi im lặng. Một lá thư đến đúng lúc này, nói chuyện ngoài kia đang thế nào, có sức nặng khác hẳn mấy câu hỏi thăm trong tuần đầu. Bài viết chỉ bàn chuyện chữ nghĩa; chuyện bệnh, thuốc, chế độ chăm thì nghe bác sĩ.

Người nằm lâu đã nghe đủ câu hỏi về bệnh

Từ sáng đến tối, người nằm viện được hỏi về bệnh không biết bao nhiêu lần: bác sĩ hỏi, điều dưỡng hỏi, người nuôi hỏi, khách thăm hỏi, điện thoại hỏi. Hôm nay đỡ chưa, ăn được không, đêm qua ngủ được không. Đến tuần thứ tư, câu hỏi đó thành ra một gánh. Mỗi lần trả lời là một lần nhớ ra mình đang ốm.

Điều họ thiếu là cảm giác mình vẫn là người của cuộc sống bên ngoài. Bố từng là người quyết chuyện sửa nhà, mẹ từng là người biết giá rau ngoài chợ, ông từng là người nhớ ngày giỗ của cả họ. Nằm viện lâu, những vai đó bị gác lại. Một lá thư hỏi ý bố về cái mái tôn, kể mẹ nghe chuyện chợ dạo này, nhờ ông nhắc giúp ngày giỗ bác cả, trả lại cho họ một chút vai cũ.

Điều làm họ buồn khi đọc: thư toàn động viên kiểu “cố lên”, thư kể ở nhà vất vả vì thiếu họ, thư hứa “tuần sau là ra viện rồi” khi bác sĩ chưa nói thế. Người nằm lâu nhạy với lời hứa suông hơn ai hết, vì họ đã nghe nhiều lần. Họ cũng nhạy với giọng thương hại: thư càng nhiều chữ “tội nghiệp”, “khổ thân” thì người đọc càng thấy mình yếu. Viết như viết cho một người lớn đang bận một việc khó, không phải cho một người đáng thương.

Khung thư bốn phần

Thư cho người nằm viện lâu không cần câu mở trịnh trọng. Bốn phần là đủ:

  1. Chào bằng một câu thường ngày: như đang bước vào phòng. “Bố ơi, con Hải đây, con viết lúc ngồi chờ xe buýt.” Không mở bằng câu hỏi bệnh.
  2. Kể một hai chuyện ngoài đời: chuyện có hình ảnh, có người, có chút buồn cười. Ba đến năm câu mỗi chuyện. Ưu tiên chuyện liên quan tới thứ người đó quan tâm: vườn, xóm, công việc cũ, đội bóng, con cháu.
  3. Hỏi một câu không về bệnh: hỏi ý kiến, hỏi chuyện xưa, nhờ một việc nhỏ có thể làm từ giường. “Cái cửa sổ gỗ bị kẹt, bố bảo con nên bào hay thay bản lề?”
  4. Kết ngắn: một câu thương và một câu về lần gặp tới nếu chắc chắn. “Thứ năm con vào thay mẹ trực đêm. Con thương bố.”

Độ dài nửa trang đến một trang. Người nằm viện mỏi mắt, mỏi tay, cầm giấy lâu cũng mệt. Thư ngắn mà gửi hai lần một tuần tốt hơn một lá dài mỗi tháng.

Chữ viết cũng nên tính tới tư thế đọc. Người nằm viện thường đọc khi nửa nằm nửa ngồi, giấy cầm xa, ánh đèn phòng bệnh trắng và gắt. Viết chữ to hơn bình thường một cỡ, cách dòng rộng, bút mực đen. Giấy dày một chút để cầm không bị oặt, gấp làm tư cho vừa ngăn tủ đầu giường.

Mẫu thư cho từng người nằm viện

Mẫu một, con trai viết cho bố từng làm thợ mộc: “Bố ơi, con Hải đây. Hôm qua con sửa cái cửa sổ phòng khách, nó kẹt từ hồi mưa. Con bào mãi không ăn, chắc lưỡi bào cùn. Bố bảo con mài lưỡi thế nào, lần trước bố mài có một lúc là xong. Thằng Tũn đòi cầm búa đóng đinh, đóng lệch ba cái. Thứ năm con vào thay mẹ. Con.”

Mẫu hai, con gái viết cho mẹ hay chuyện chợ: “Mẹ ơi, sáng nay con đi chợ, cô bán rau đầu dãy hỏi thăm mẹ, cô gửi lời bảo mẹ về sớm để cô có người cãi giá. Rau muống đang rẻ, con mua hai mớ, về nấu canh tỏi như mẹ dạy mà vẫn thiếu vị gì đó. Mẹ bảo con thiếu gì nhé. Mẹ ngủ được thì ngủ thêm, con thương mẹ.”

Mẫu ba, cháu viết cho ông, kiểu vui: “Ông ơi, đội bóng của ông thua rồi, cháu xem với bố mà bố cứ tiếc như ông. Bố bảo nếu có ông ngồi xem thì thua cũng có người chửi trọng tài cho đã. Cháu thi xong học kỳ, được tám phẩy toán. Cháu vào thăm ông chiều chủ nhật. Cháu Dũng.”

Không mẫu nào nhắc tới bệnh. Không cần. Người nằm viện biết mình đang ốm, thứ họ muốn nghe là đời ngoài kia vẫn chừa chỗ cho họ.

Đưa chuyện thật vào thư

Khi đã viết ba bốn lá, người viết hay cạn chuyện. Ba câu hỏi giúp tìm chuyện mới:

  • Tuần này có việc gì trong nhà mà bình thường người đó sẽ là người quyết, người chỉ bảo? Viết lại việc đó và hỏi ý họ.
  • Ai ngoài kia đã hỏi thăm người đó? Hàng xóm, bạn cũ, đồng nghiệp xưa. Kể lại lời hỏi thăm, kèm một chi tiết về người đó.
  • Có chuyện gì nhỏ mà buồn cười trong tuần? Con mèo trèo lên tủ lạnh, đứa nhỏ nói ngọng, cái xe hỏng giữa đường. Chuyện vui nhỏ dễ đọc hơn chuyện lớn.

Lấy đúng tên người, tên món, tên chỗ nhà bạn vẫn gọi để thay vào mẫu. Chuyện thật dù nhỏ đọc vẫn thấy sống. Và nhớ chép lại câu trả lời của người bệnh trong lần thăm sau vào lá thư kế tiếp: bố bảo mài lưỡi bào nghiêng bốn lăm độ, con làm rồi, ăn ngay. Người nằm viện sẽ thấy lời mình nói vẫn có ích.

Khi con ở xa, không vào viện được

Nhiều người con đi làm ở thành phố khác hay ở nước ngoài, bố mẹ nằm viện ở quê, trong nhà chỉ còn một anh chị em lo trực. Người ở xa hay áy náy, và cái áy náy dễ biến lá thư thành một bản xin lỗi dài. Người nằm viện đọc xong lại phải lo cho đứa con ở xa đang dằn vặt. Thư từ xa nên giữ đúng giọng thường ngày, kể chuyện bên đó như kể chuyện bên nhà.

Có một việc người ở xa làm được mà người ở gần ít khi có thời gian: viết đều. Người trực ở viện mệt, chỉ kịp hỏi ăn uống. Người ở xa có thể mỗi tuần gửi về hai lá thư ngắn, nhờ người trực in ra hoặc chép lại, đọc cho bố mẹ nghe. Đó là phần việc của mình, chia gánh với người ở gần mà không cần ai giao.

Một câu nên có trong thư từ xa là lời gửi người đang trực. “Bố ơi, chị Hai trực đêm vất vả, bố bảo chị ngủ thêm buổi trưa nhé.” Người nằm viện thấy các con vẫn nghĩ cho nhau, yên tâm hơn nhiều câu hứa sẽ về. Còn nếu định về thăm, chỉ báo khi đã có vé, đã xin được nghỉ.

Câu hay viết và câu nên viết

Những câu dưới đây xuất phát từ thương, nhưng đọc trên giường bệnh lại thành nặng:

Câu hay viếtNgười nằm viện đọc thấy gìCâu nên viết
Bố cố gắng lên, sắp khỏi rồi.Lời hứa không ai bảo đảm, nghe nhiều đã nhàm.Con mong thứ năm vào ngồi với bố.
Nhà thiếu mẹ bừa bộn lắm, ai cũng mệt.Lo và áy náy vì mình làm phiền.Nhà vẫn ổn, chỉ có món canh tỏi là chưa ra vị.
Ông phải ăn hết suất, nghe lời bác sĩ.Bị dặn như trẻ con.Cháu mang cam vào, ông ăn được thì ăn.
Tuần sau chắc là ra viện thôi.Hy vọng rồi lại hụt.Bao giờ bác sĩ cho về, cả nhà sẽ ra đón.
Con lo cho bố quá, đêm không ngủ được.Thêm một người để lo.Con ngủ được, chỉ hay nằm nghĩ tới bố.

Nếu người bệnh đang rất mệt, đang phải điều trị nặng, thư càng nên ngắn: ba bốn câu, một chuyện vui, một câu thương. Hỏi người nuôi bệnh xem lúc nào trong ngày người đó tỉnh táo nhất để đưa thư.

Gửi thư vào phòng bệnh thế nào

Đường dễ nhất là gửi qua người đang nuôi bệnh. Dán kín phong bì, ngoài ghi tên người nhận và tên người gửi, để người nuôi đưa vào lúc thích hợp, thường là sau bữa sáng hay buổi chiều khi phòng bớt ồn. Thư gửi bưu điện vào bệnh viện thường khó đến tay vì người bệnh chuyển khoa, chuyển giường; chỉ dùng cách này nếu bệnh viện có nơi nhận thư và bạn đã hỏi trước.

Nếu cả nhà ở xa, nhắn một tin thoại đọc lá thư đó cho người nuôi bệnh mở cho nghe. Nói chậm, gọi tên mình ở câu đầu. Tin thoại không thay được lá thư cầm tay, nhưng người nằm viện có thể nghe đi nghe lại khi nhớ.

Một cách nhiều nhà làm khi người thân nằm lâu: mỗi người trong nhà viết một lá, đánh số, để vào một cái hộp nhỏ ở đầu giường, mỗi ngày mở một lá. Người bệnh có cái để chờ mỗi sáng. Lá thư đều đặn, mỗi lá một giọng, một chuyện, đỡ cho những ngày giống nhau. Nhớ hỏi điều dưỡng xem chỗ để hộp có vướng việc chăm không.

Câu hỏi thường gặp

Có nên hỏi thăm bệnh tình trong thư cho người nằm viện lâu không?

Một câu nhẹ là được, nhưng không nên làm trọng tâm. Người nằm lâu đã được hỏi về bệnh rất nhiều lần mỗi ngày. Thư có giá trị nhất khi kể chuyện ngoài đời và hỏi ý họ về chuyện khác.

Người bệnh rất mệt, không đọc được thì sao?

Nhờ người nuôi bệnh đọc to, chậm, vào lúc người đó tỉnh nhất. Thư lúc này nên ngắn, ba bốn câu. Có thể gửi thêm tin thoại để người bệnh nghe giọng bạn.

Có nên kể chuyện buồn trong nhà cho người đang nằm viện không?

Chuyện nhỏ thì được nếu kể nhẹ và kèm cách đã giải quyết. Chuyện lớn làm họ lo mà không làm gì được thì nên để lúc khác, hoặc bàn với người lớn trong nhà xem có cần báo không.

Thư cho người nằm viện nên gửi mấy lần một tuần?

Một đến hai lá ngắn mỗi tuần là nhịp vừa. Nhà đông người có thể chia nhau mỗi người một ngày, để người bệnh có thư đều đặn mà không ai phải viết quá nhiều.

Người bệnh cáu gắt, không muốn đọc thư thì có nên viết tiếp không?

Vẫn nên viết, nhưng ngắn hơn và không đòi phản hồi. Nằm viện lâu ai cũng có lúc cáu. Thư cứ để đó, khi nào họ muốn đọc thì đọc. Đừng trách trong thư vì họ không trả lời.

Có nên viết thư khi người bệnh sắp ra viện không?

Có, một lá ngắn kể nhà đã chuẩn bị gì để đón, chẳng hạn đã dọn phòng, đã phơi chăn. Chỉ viết khi bác sĩ đã báo ngày ra viện, để khỏi thành lời hứa suông.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138