ThanTinh.comThân Tình
Thư để lại cho con, cho cháu theo mốc đời

Thư bố gửi con vào lớp 1: viết đêm trước ngày đầu đi học, cất tới khi con lớn

Bố ít nói muốn viết cho con đêm trước ngày vào lớp 1 để con đọc khi lớn: kể gì về con lúc sáu tuổi, kể gì về bố, khung thư và ba mẫu ngắn.

A father seen from behind at a small desk late at night, writing on blank sheets beside a new child-sized school backpack and a pair of small sandals, warm lamp light

Thư bố gửi con vào lớp 1 nên viết vào đêm trước ngày đầu đi học, dài nửa trang đến một trang, kể con lúc sáu tuổi trông thế nào và bố đang nghĩ gì khi chuẩn bị cặp sách cho con. Giọng bố cứ để y như lúc nói chuyện thường ngày, ít chữ cũng được, miễn có hai ba chuyện thật. Thư này không đưa con đọc ngay mà cất lại, để con mở khi đã lớn.

Người viết là bố, nhiều khi là ông bố ít nói, ngày thường chỉ hỏi con "ăn chưa", "học bài chưa". Người nhận là đứa trẻ sáu tuổi đang ngủ ở phòng bên, nhưng người đọc thật sự là con khi đã học hết cấp ba, có khi đã đi làm. Ngày vào lớp 1 là mốc rõ ràng đầu tiên trong đời đi học của con, và cũng là lúc nhiều ông bố lần đầu thấy con mình bắt đầu bước ra khỏi nhà.

Con khi lớn muốn đọc gì trong lá thư của bố

Con mười tám tuổi đọc thư bố viết năm mình sáu tuổi sẽ tìm hai thứ: mình hồi ấy thế nào, và bố hồi ấy thế nào. Thứ nhất dễ viết. Thứ hai mới là phần quý, vì phần lớn chúng ta lớn lên mà không biết bố mình từng nghĩ gì.

Về con, chi tiết đáng ghi là những thứ đổi nhanh nhất: con cao tới đâu so với cái bàn, con đọc được mấy chữ, con sợ gì (sợ cô giáo lạ, sợ đi vệ sinh ở trường), con thích món gì trong hộp cơm, đêm trước khai giảng con hỏi bố câu gì. Mấy chi tiết này sau một năm đã khác, sau mười năm thì không ai nhớ.

Về bố, con muốn biết bố có lo không, bố nhớ gì về ngày đầu đi học của chính bố, bố có điều gì muốn nói mà ngày thường không nói ra. Không cần dài; một câu như "bố cũng run như con, chỉ là bố không nói" đủ làm con nhớ cả đời.

Thứ làm con buồn khi đọc lại là một lá thư giống bài phát biểu: "con phải chăm ngoan, vâng lời thầy cô, học tập thật tốt để không phụ lòng bố mẹ". Những câu đó con đã nghe đủ ở ngoài. Trong lá thư cất riêng, con cần nghe giọng bố, không cần nghe khẩu hiệu.

Khung thư bốn đoạn cho người không quen viết

Bố không quen viết thì đi theo bốn đoạn, mỗi đoạn ba đến năm câu, tổng chừng 200 đến 350 chữ:

  • Đoạn một, đêm nay: ngày tháng, giờ, con đang ngủ ở đâu, cặp sách để ở đâu. Câu mở gợi ý: "Con trai, bố viết lá thư này lúc mười một giờ đêm, cặp của con đã xếp xong để cạnh cửa."
  • Đoạn hai, con lúc sáu tuổi: ba chi tiết về con, càng cụ thể càng tốt: chiều cao, món ăn, câu hỏi buồn cười, điều con sợ.
  • Đoạn ba, bố lúc này: bố đang nghĩ gì, bố nhớ gì về lớp 1 của mình, bố lo gì cho con. Đây là đoạn khó viết nhất, cũng là đoạn đáng giữ nhất.
  • Đoạn bốn, một lời nhỏ và chữ ký: một điều bố mong mà con làm được ngay cả khi không giỏi: "bố chỉ mong con có bạn chơi cùng", "về kể bố nghe một chuyện ở lớp". Ký tên, ghi rõ năm.

Nếu bố viết được ít hơn, bỏ đoạn hai trước, giữ đoạn ba. Mẹ hay ông bà có thể kể thêm về con sau này, nhưng những gì bố nghĩ đêm ấy thì chỉ bố viết được.

Đừng lo chữ xấu. Con lớn lên nhận ra nét chữ của bố còn vui hơn đọc một tờ đánh máy đẹp.

Ba mẫu thư của bố, từ ít lời đến nhiều lời

Ba mẫu dưới đây tự viết theo ba kiểu bố khác nhau. Lấy cái gần với mình nhất, thay chi tiết của nhà mình vào.

Mẫu một, bố ít nói: "Con gái. Mai con vào lớp 1. Tối nay con hỏi bố ở trường có được ngủ trưa không, bố bảo có, thật ra bố cũng không chắc. Con cao gần tới tay nắm cửa rồi. Bố hồi lớp 1 khóc ở cổng trường, ông nội phải đứng ngoài hàng rào cả buổi. Bố không khóc nữa nhưng tối nay cũng không ngủ được. Mai bố đưa con đi. Bố."

Mẫu hai, bố hay đùa: "Gửi học sinh lớp 1 mới tinh. Cặp sách của con nặng hơn con tưởng, bố đã thử đeo và thấy vai mình kêu. Con tuyên bố sẽ không khóc, sẽ ăn hết cơm, sẽ có mười người bạn trong tuần đầu. Bố ghi lại đây để mười năm sau con đọc rồi tự chấm điểm mình. Bố thì hồi ấy chỉ có một người bạn, và bây giờ vẫn chơi với chú ấy. Một người cũng đủ. Bố của con."

Mẫu ba, bố đi làm xa, viết gửi về nhờ mẹ cất: "Con trai, bố không đưa con đi khai giảng được, bố xin lỗi. Mẹ gửi ảnh cái cặp màu xanh con chọn, bố xem đi xem lại. Bố muốn con biết sáng mai bố sẽ dậy sớm, nghĩ đến lúc con bước vào lớp. Cuối tháng bố về, con kể bố nghe cô giáo tên gì, ngồi cạnh bạn nào. Bố."

Mẫu ba hợp với những ông bố đi làm ăn xa. Thư gửi qua bưu điện hoặc nhờ người mang về, mẹ cất vào phong bì ghi "thư bố, ngày con vào lớp 1".

Ghi chuyện thật: hỏi con một câu trước khi viết

Cách lấy chi tiết nhanh nhất là hỏi chính đứa trẻ. Tối hôm trước, lúc xếp cặp hay lúc tắm cho con, bố hỏi một hai câu rồi ghi nguyên văn câu con trả lời. Trẻ sáu tuổi trả lời rất lạ và rất thật, mười năm sau đọc lại là thứ con thích nhất trong thư.

Mấy câu dễ hỏi: "Con nghĩ cô giáo trông thế nào?", "Con muốn ngồi cạnh ai?", "Đi học về con muốn ăn gì?", "Con có sợ gì không?". Đừng sửa câu của con cho đúng ngữ pháp. Nếu con nói "con sợ nhà vệ sinh trường có ma", ghi đúng như vậy.

Sau đó bố tự hỏi mình ba câu: Ngày đầu đi học của bố có chuyện gì còn nhớ? Hôm nay bố đã làm gì để chuẩn bị cho con? Điều gì ở con khiến bố bất ngờ năm nay? Ba câu này là đủ cho đoạn ba, đoạn khó nhất. Bố không cần trả lời hay, chỉ cần trả lời thật.

Chuyện thật cũng có thể không vui: năm ấy nhà vừa chuyển chỗ ở, bố vừa mất việc, con phải đi học trường mới không quen ai. Ghi lại một câu ngắn, không than, để sau này con hiểu năm lớp 1 của mình diễn ra trong hoàn cảnh nào.

Câu nên giữ, câu nên bỏ trong thư bố viết cho con

Bố ít viết hay rơi vào giọng phát biểu hoặc giọng dạy bảo. Đổi như sau:

Câu dễ viết raĐổi thànhVì sao
"Con phải chăm ngoan, học giỏi để bố mẹ tự hào.""Bố chỉ mong con về nhà kể được một chuyện vui ở lớp."Con đọc lúc lớn không thấy mình bị chấm điểm từ năm sáu tuổi
"Bố đã hy sinh rất nhiều để con được đi học.""Năm nay nhà mình hơi chật vật, nhưng cặp sách là thứ con chọn, bố mua ngay."Kể hoàn cảnh mà không bắt con mang ơn
"Con là niềm tự hào lớn nhất của bố.""Tối nay con tự xếp sách vào cặp, bố đứng nhìn mà buồn cười vì con xếp ngược hết."Chi tiết nói được tình cảm, câu chung thì không
"Sau này con phải thi đỗ trường chuyên."Bỏ hẳnLá thư cất mười năm không nên chứa chỉ tiêu cho con
"Bố hứa năm nào cũng đưa con đi khai giảng.""Năm nay bố đưa con đi. Năm sau bố cũng sẽ cố."Hứa vừa sức để thư không thành lời hứa suông

Đọc lại thư một lượt, gạch câu nào bố sẽ không bao giờ nói thành lời với con ngoài đời. Câu nào nghe như của người khác thì thường là câu nên bỏ.

Khi năm vào lớp 1 không được suôn sẻ

Bố mẹ không còn sống chung. Bố vẫn viết được, và nên viết. Không nhắc chuyện ai sai, không kể chuyện người lớn. Chỉ nói bố biết hôm nay con vào lớp 1, bố nhớ con thế nào, khi nào bố gặp con. Gửi thư qua người lớn mà hai bên đều tin, nhờ cất giúp.

Con phải vào trường xa, không quen ai. Ghi lại đúng hoàn cảnh: nhà mới chuyển đến, con chưa có bạn, sáng nào cũng phải dậy sớm hơn. Thêm một câu bố nhìn thấy con cố gắng ra sao. Mười năm sau đọc lại, con hiểu mình đã vượt qua thứ gì.

Con chậm hơn các bạn một chút. Con chưa đọc thạo, nói còn ngọng, hay cần thêm thời gian. Đây không phải chuyện nên giấu, cũng không phải chuyện nên ghi như một nỗi lo. Một câu nhẹ: "Con đọc còn chậm, tối nào hai bố con cũng đánh vần mấy chữ trên hộp sữa", là đủ.

Bố đang ốm hoặc nhà đang có chuyện buồn. Kể vừa đủ để thư thật, không kể đủ để thư nặng. Chuyện sâu hơn có thể để một lá thư khác, ở một mốc khác khi con đã lớn.

Cất thư ở đâu và khi nào đưa con

Viết xong, gấp làm ba, cho vào phong bì, ghi ngoài: "Thư bố viết đêm trước ngày con vào lớp 1, năm ..." Có thể kẹp thêm một tấm ảnh con đeo cặp sáng hôm sau, ghi ngày sau ảnh. Cất cùng chỗ với giấy khai sinh, học bạ hoặc hộp đồ kỷ niệm của con. Báo cho mẹ biết chỗ cất, để nếu bố quên thì vẫn có người nhớ.

Đưa con đọc lúc nào là chuyện nhà mình tự chọn. Nhiều nhà chọn ngày con học xong lớp 12 hay ngày con nhận giấy báo vào trường mới, như một vòng tròn: thư mở đầu đời đi học, đọc ở lúc khép lại. Có bố đưa sớm hơn, lúc con vào lớp 6, để hai bố con cùng cười về những câu con nói hồi sáu tuổi.

Nếu năm nào bố cũng muốn viết thêm một lá vào đầu năm học, mỗi lá chỉ cần năm sáu câu, xếp theo thứ tự. Mười hai lá ngắn như thế, đến lúc đưa con, nặng hơn bất kỳ món quà tốt nghiệp nào.

Lá đầu tiên không cần hoàn hảo. Bố viết xong ngay đêm đó, đừng để sang tuần, vì sang tuần con đã quen trường mới và bố đã quên cảm giác đêm trước khai giảng.

Câu hỏi thường gặp

Thư bố gửi con vào lớp 1 có nên đưa con đọc ngay không?

Không cần. Con sáu tuổi đọc chưa thạo và chưa hiểu hết. Thư này viết để cất, đưa con khi con đã lớn, ví dụ khi học xong cấp ba. Ngày khai giảng bố chỉ cần nói một câu ngắn với con là đủ.

Bố không quen viết thì viết bao nhiêu là đủ?

Nửa trang, chừng 150 đến 300 chữ, với ba chi tiết về con và một hai câu về bố. Quan trọng là đoạn bố kể mình đang nghĩ gì; đoạn đó dù chỉ hai câu cũng là phần con nhớ lâu nhất.

Bố đi làm xa không đưa con đi khai giảng được thì viết thế nào?

Viết thật: bố không đưa con đi được, bố sẽ nghĩ đến con lúc nào, khi nào bố về và muốn con kể gì. Gửi về qua bưu điện hoặc nhờ người mang, mẹ cất giúp. Đừng hứa chắc ngày về nếu chưa chắc.

Có nên viết về ngày đầu đi học của chính bố không?

Nên, nếu bố còn nhớ một chuyện cụ thể. Con lớn lên rất thích biết bố từng là đứa trẻ sáu tuổi thế nào. Một chuyện ngắn như khóc ở cổng trường hay quên mang vở là đủ, không cần kể cả tuổi thơ.

Nên cất thư bố viết cho con ở đâu cho khỏi thất lạc?

Cho vào phong bì ghi rõ nội dung bên ngoài, bọc thêm túi nhựa kín, cất cùng chỗ giấy tờ quan trọng của con như giấy khai sinh, học bạ. Báo cho mẹ biết chỗ cất để hai người cùng nhớ.

Viết thư cho con có cần văn hay chữ đẹp không?

Không cần. Con lớn lên nhận ra giọng bố và nét chữ của bố, thế là đủ quý. Câu văn trơn tru quá lại dễ nghe như chép ở đâu. Chữ xấu thì viết chậm và to một chút cho dễ đọc.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138