Khi không về được như đã hẹn, nhắn cho bố mẹ càng sớm càng tốt, nói thật lý do trong một câu, nói điều con sẽ làm thay và hẹn lại một ngày cụ thể; không giải thích dài, không hứa thứ chưa chắc. Giọng nhận lỗi nhẹ nhàng, như nói với nhau ở bậc cửa, không van vỉ, không quá trang trọng.
Người viết là con, cháu ở xa đã hẹn về thăm vào một ngày cụ thể: cuối tuần, ngày nghỉ, đám giỗ trong họ, ngày bố mẹ có việc. Rồi có chuyện: phải làm thêm, con ốm, xe hỏng, hết vé, hoặc đơn giản là mệt và không sắp xếp được. Bố mẹ thì có thể đã đi chợ, đã nấu sẵn, đã kể với hàng xóm là con sắp về. Chuyện xin lỗi sau cãi nhau, sau lời nặng là một chuyện khác, cần thư riêng; ở đây chỉ là một lần lỡ hẹn bình thường.
Bố mẹ đang chuẩn bị gì và lo gì
Từ lúc con nói “cuối tuần con về”, ở nhà đã bắt đầu tính. Mẹ để dành con gà, hẹn người bán cá tươi, dọn lại cái giường trong buồng. Bố sửa cái ổ điện con hay than, có khi ra ngõ đứng từ sáng. Với nhiều bố mẹ ở quê, con về là chuyện của cả tuần.
Vì vậy, điều làm bố mẹ buồn nhất không phải là con không về, mà là biết muộn: sáng hôm đó mới nhận tin, hoặc không có tin, gọi mới biết. Mâm cơm đã nấu, hàng xóm đã hỏi, mà không có ai về.
Điều bố mẹ lo thì thường khác điều con nghĩ. Con sợ bố mẹ giận, còn bố mẹ thì lo con có chuyện gì không: ốm à, mất việc à, vợ chồng có chuyện à. Một tin báo không về mà không nói lý do, hoặc nói lấp lửng “con có việc”, làm bố mẹ đoán và đoán theo hướng xấu.
Có những bố mẹ nói ngay “Không sao đâu con, lo việc của con đi”, nhưng nói vậy không có nghĩa là không buồn. Câu ấy là cách bố mẹ đỡ cho con khỏi áy náy. Con không cần cố moi ra nỗi buồn của bố mẹ, chỉ cần hiểu để không coi lời hẹn tiếp theo là chuyện nhẹ.
Tin nhắn lỡ hẹn tốt vì thế làm ba việc cùng lúc: báo sớm cho bố mẹ kịp đổi kế hoạch, nói đủ để bố mẹ khỏi lo, và mở ra một lần hẹn khác để bố mẹ có cái mà chờ.
Khung tin báo lỡ hẹn
Năm dòng, theo thứ tự này:
- Báo ngay điều chính: “Mẹ ơi, cuối tuần này con không về được rồi.” Đừng để điều chính ở cuối sau một đoạn vòng vo.
- Lý do một câu, thật: “Công ty bắt làm bù hai ngày.” hoặc “Bé sốt từ tối qua.” Không cần kể chi tiết, chỉ cần đủ để bố mẹ khỏi đoán.
- Nhận phần mình: “Con biết mẹ chuẩn bị rồi, con xin lỗi mẹ.” Một câu là đủ, không cần tự trách nhiều.
- Nói điều con làm thay: “Tối thứ Bảy con gọi video với bố mẹ, cho bé chào ông bà.” hoặc “Con gửi về ít đồ mẹ dặn.”
- Hẹn lại ngày cụ thể: “Con về cuối tuần sau, thứ Bảy con đặt xe rồi.” Nếu chưa chắc ngày, nói thật: “Có ngày chắc con báo bố mẹ ngay.”
Tin như vậy ngắn nhưng trọn. Bố mẹ đọc xong biết chuyện gì, biết con vẫn ổn, biết lần sau là khi nào. Gửi xong, nếu có thể thì gọi thêm một cuộc ngắn trong ngày, vì bố mẹ thường muốn nghe giọng con để chắc không có chuyện gì.
Mẫu tin theo từng lý do
Lý do công việc: “Mẹ ơi, cuối tuần này con không về được rồi, công ty có đợt kiểm tra, con phải trực cả thứ Bảy. Con biết mẹ để dành con gà rồi, mẹ cứ làm cho bố với mẹ ăn, đừng để phần con. Thứ Bảy tuần sau con về, con đặt xe rồi mẹ.”
Lý do con nhỏ ốm: “Bố mẹ ơi, bé nhà con sốt từ tối qua, đi khám rồi, bác sĩ bảo theo dõi ở nhà mấy hôm, không có gì nặng. Đợt này con với bé không về được. Khi nào bé khỏe hẳn con báo bố mẹ ngày về. Tối con gọi cho bé chào ông bà.” Có câu “không có gì nặng” vì đúng là bác sĩ đã nói vậy; nếu chưa rõ thì chỉ nói đã đi khám, đang theo dõi.
Lý do mệt, không sắp xếp được, nói thật mà không bi luỵ: “Mẹ ơi, con xin lỗi, tuần này con mệt quá, muốn ở nhà ngủ hai ngày cho lại sức. Con hẹn mẹ cuối tháng con về ở lâu hơn. Mẹ đừng giận con nhé.” Nhiều bố mẹ thương con vất vả, nghe lý do thật như vậy còn dễ chịu hơn một lý do bịa.
Mẫu cho bố, người không quen nói chuyện tình cảm: “Bố, tuần này con không về được, phải đi công tác. Cái máy bơm bố đừng tự sửa, cuối tháng con về con sửa. Con gọi bố tối nay.”
Báo sớm đến mức nào
Ngay khi biết chắc không về được thì báo, đừng chờ “để xem có xoay được không” đến sát giờ. Nếu đang phân vân, báo phân vân: “Mẹ ơi, tuần này có thể con phải làm thêm, tối thứ Năm con báo chắc mẹ nhé. Mẹ khoan đi chợ.” Câu “mẹ khoan đi chợ” cụ thể và thực tế hơn mọi lời xin lỗi sau đó.
Báo trước ít nhất một hai ngày cho bố mẹ kịp đổi kế hoạch: không mua đồ ăn tươi, không hẹn họ hàng sang, không từ chối việc khác để ở nhà chờ con. Với những dịp có cả họ, như đám giỗ, đám cưới trong họ, báo càng sớm càng tốt, vì bố mẹ còn phải nói lại với người khác.
Nếu đến sát giờ mới có chuyện bất ngờ, như xe hỏng giữa đường, con ốm đột ngột, thì gọi điện thay vì nhắn tin. Bố mẹ đang chờ thì cần nghe giọng, tin chữ lúc đó dễ làm bố mẹ hoảng.
Và đừng để bố mẹ biết tin từ người khác, như qua anh chị em hay qua nhóm gia đình. Tin lỡ hẹn của ai thì người đó tự báo, riêng cho bố mẹ.
Những câu nên tránh
Khi áy náy, người ta hay nói nhiều hơn cần thiết, hoặc nói những câu làm bố mẹ khó xử. So câu trước và câu sau:
| Hay vấp | Câu trước | Câu sau |
|---|---|---|
| Lý do lấp lửng | “Con có việc, không về được.” | “Con phải trực thứ Bảy, công ty có đợt kiểm tra.” |
| Giải thích quá dài | Một đoạn mười dòng về sếp, đồng nghiệp, lịch làm | Một câu lý do, rồi chuyển sang điều con làm thay |
| Hứa không chắc | “Tuần sau con về chắc chắn.” (chưa xin nghỉ) | “Con đang xin nghỉ tuần sau, có ngày chắc con báo bố mẹ.” |
| Đẩy cảm giác sang bố mẹ | “Bố mẹ đừng buồn nhé, con khổ tâm lắm.” | “Con xin lỗi mẹ. Tối nay con gọi.” |
| Bù bằng tiền thay lời | “Con chuyển tiền rồi, mẹ đi chợ mua gì ăn.” | Nếu gửi tiền, kèm một câu hỏi han, không để tiền thay cho lời |
Cũng tránh đổ lỗi cho người khác trong nhà, như “Vợ con không muốn về” hay “Anh Hai không chở con được”. Dù có thật, câu đó làm bố mẹ khó xử với người bị nhắc tên. Chuyện của ai thì để người đó tự nói.
Điều bố mẹ cần không phải lời xin lỗi thật dài, mà là sự rõ ràng và một ngày để chờ. Một câu xin lỗi ngắn kèm ngày hẹn mới thường đủ.
Đưa chuyện thật vào để bố mẹ đỡ hụt
Tin lỡ hẹn dễ làm bố mẹ hụt hẫng vì nó lấy đi một điều để chờ. Cách đỡ là đưa vào tin một vài chuyện thật làm bố mẹ thấy con vẫn đang nghĩ về nhà. Tự hỏi: lần về này mình định làm gì cho bố mẹ (sửa gì, mang gì, đi đâu cùng); bố mẹ đã chuẩn bị gì mà mình biết; có cách nào làm một phần việc đó từ xa.
Nếu định mang về cho mẹ cái nồi mới, gửi qua bưu điện kèm một mảnh giấy. Nếu định sửa cái quạt cho bố, nhờ thợ quen ở quê sang sửa và báo bố. Nếu mẹ đã nấu sẵn món con thích, nói mẹ cất tủ lạnh, cuối tuần sau về ăn, hoặc nói thẳng “Mẹ với bố ăn đi, lần sau mẹ nấu lại cho con”.
Những việc thay thế ấy không bằng con về, nhưng chúng cho bố mẹ thấy lời hẹn không bị quên, chỉ là dời lại. Và khi lần sau về thật, nhắc lại chuyện lần trước: “Lần trước con lỡ hẹn, lần này con ở thêm một hôm.” Bố mẹ sẽ nhớ cả hai lần, và lần sau nhớ lâu hơn.
Khi lỡ hẹn nhiều lần liền
Lỡ một lần là chuyện thường. Lỡ ba bốn lần liền thì bố mẹ dễ thôi tin vào lời hẹn, và có khi thôi chuẩn bị, thôi chờ. Lúc đó tin nhắn thêm một lần xin lỗi không còn tác dụng.
Nên gọi điện nói thật hoàn cảnh: công việc giai đoạn này đang thế nào, bao giờ thì đỡ. Rồi đổi cách hẹn: thay vì hẹn một ngày cụ thể rồi lỡ, hẹn một khoảng và chỉ báo ngày khi đã chắc. “Mẹ ơi, tháng này con bận quá, con không hẹn ngày nữa kẻo mẹ chờ. Hễ con xin được nghỉ là con báo mẹ trước ba ngày.”
Trong thời gian chưa về được, giữ liên lạc đều hơn bình thường: tin nhắn hằng ngày, một cuộc gọi mỗi tuần, ảnh cháu. Những thứ nhỏ đều đặn bù lại phần nào cho lần về bị lỡ.
Nếu có anh chị em ở gần, nhờ họ ghé bố mẹ thay mình một lần, và nói với bố mẹ là mình đã nhờ. Không phải để đẩy việc, mà để bố mẹ không có cảm giác cả nhà ai cũng bận.
Câu hỏi thường gặp
Nên nhắn tin hay gọi điện khi báo không về được?
Nếu báo trước vài ngày thì nhắn tin rồi gọi thêm một cuộc ngắn là tốt nhất. Nếu sát giờ, bố mẹ đang chờ, thì gọi điện. Tin chữ đến muộn khi bố mẹ đã nấu nướng xong dễ làm bố mẹ buồn và lo hơn.
Có cần nói lý do thật không, hay chỉ nói có việc?
Nên nói lý do thật trong một câu. Lý do lấp lửng làm bố mẹ đoán, và thường đoán theo hướng xấu. Không cần kể chi tiết, chỉ cần đủ để bố mẹ biết con không gặp chuyện gì đáng lo.
Không về vì mệt có nên nói thật không?
Nên. Nhiều bố mẹ thương con vất vả, nghe con nói thật là mệt thì thông cảm hơn một lý do bịa. Kèm một câu hẹn lần sau ở lâu hơn để bố mẹ có cái chờ.
Có nên gửi tiền hay quà để bù cho lần không về?
Được, nếu đó là thứ bố mẹ cần. Nhưng đừng để tiền thay cho lời. Kèm một tin nhắn có hỏi han, có ngày hẹn mới. Bố mẹ quý việc con nhớ đến hơn món đồ gửi về.
Lỡ hẹn đúng dịp giỗ trong họ thì báo thế nào?
Báo bố mẹ càng sớm càng tốt để bố mẹ kịp nói lại với họ hàng. Có thể nhờ bố mẹ chuyển lời xin lỗi tới người lớn trong họ, hoặc tự nhắn riêng cho người đứng ra lo việc. Hẹn về thăm bố mẹ vào dịp gần nhất.
Bố mẹ giận vì lỡ hẹn nhiều lần thì làm sao?
Gọi điện nói thật hoàn cảnh, không hứa thêm ngày nào chưa chắc. Đổi cách hẹn: chỉ báo ngày khi đã chắc chắn. Giữ liên lạc đều hơn trong lúc chưa về được, và khi về thật thì ở lâu hơn một chút.