ThanTinh.comThân Tình
Thư cho người già ở viện dưỡng lão, nằm viện lâu

Thư cho bố mẹ đang buồn vì vào viện dưỡng lão: nói thật, không thanh minh, có mẫu

Bố mẹ vào viện dưỡng lão mà buồn, im lặng hay giận con. Cách viết thư nhận nỗi buồn của bố mẹ, không giải thích dài, kể chuyện nhà và hẹn thăm.

Medium shot from the side of an elderly woman with her face turned to a nursing home window, a plain unopened envelope on the windowsill, bright overcast light

Khi bố mẹ buồn hay giận vì phải vào viện dưỡng lão, thư của con không nên là bản giải thích vì sao. Thư nên nói thẳng con biết bố mẹ buồn, không đòi bố mẹ phải vui, kể chuyện nhà như mọi khi và hẹn ngày thăm cụ thể. Dài nửa trang, giọng bình thường, không xin lỗi rối rít.

Hoàn cảnh: cả nhà đã bàn, đã quyết, bố hoặc mẹ đã vào viện dưỡng lão được vài tuần. Có người thích nghi nhanh, có người không. Mẹ ít nói hẳn khi con vào, bố quay mặt vào tường, có người nói thẳng “bỏ bố mẹ vào đây cho rảnh”. Con cái về nhà mang theo một cục nghẹn. Bài này không bàn chuyện có nên đưa bố mẹ vào viện hay không, mỗi nhà có hoàn cảnh riêng và quyết định đó đã xong. Ở đây chỉ bàn chuyện viết: một lá thư giúp hai bên bớt khó nói với nhau, trong lúc nỗi buồn chưa qua.

Bố mẹ buồn vì điều gì

Nỗi buồn của người già mới vào viện thường không chỉ là chuyện chỗ ở. Có khi là cảm giác mất quyền tự quyết: cả đời làm chủ nhà, giờ giờ giấc theo người khác. Có khi là sợ bị quên, sợ con cháu sẽ thưa dần. Có khi là xấu hổ với làng xóm, với họ hàng. Có khi là buồn vì phải rời căn nhà gắn với người bạn đời đã mất. Mỗi người một gốc, và con cái đoán sai gốc thì lá thư nói chệch.

Thư không cần gọi tên nỗi buồn chính xác. Nhưng người viết nên đoán gần đúng để tránh chạm sai chỗ. Nếu mẹ sợ bị quên, thư cần đều đặn và có ngày hẹn. Nếu bố buồn vì mất quyền quyết, thư nên hỏi ý bố về việc nhà. Nếu mẹ ngại họ hàng, thư có thể kể ai đã hỏi thăm mẹ bằng giọng quý mến.

Điều bố mẹ không muốn đọc là những lời thanh minh dài, những lý do mà họ đã nghe trong các buổi bàn, những câu khẳng định “ở đây tốt cho bố mẹ hơn”. Đọc những câu đó, họ thấy nỗi buồn của mình bị gạt đi. Một câu thừa nhận “con biết mẹ buồn” có tác dụng hơn mười lý do.

Khung thư năm đoạn

Khung dưới đây cho một lá thư nửa trang tới một trang, gửi trong mấy tuần đầu:

  1. Mở bằng câu thừa nhận: một câu, không vòng vo. “Mẹ ơi, con biết mấy hôm nay mẹ buồn.” Không thêm “nhưng”.
  2. Kể chuyện nhà: hai ba chuyện nhỏ có thật, như mọi lá thư thường ngày. Cho bố mẹ thấy nhà vẫn giữ chỗ cho mình.
  3. Hỏi ý hoặc nhờ việc: một việc bố mẹ có thể quyết từ xa. “Cái tủ gỗ trong buồng mẹ, con để nguyên hay mẹ muốn con mang cái gì vào?”
  4. Hẹn cụ thể: ngày giờ, ai vào. Chỉ hẹn điều chắc chắn.
  5. Kết bằng một câu thương: không chốt bằng lời khuyên bố mẹ vui lên. “Con thương mẹ. Chủ nhật con vào.”

Thư không nên kết bằng câu mong bố mẹ “thông cảm cho con”. Câu đó đẩy việc làm hoà sang phía người đang buồn. Giữ nỗi áy náy của mình ở phía mình.

Viết tay nếu được, bằng chữ quen của con. Bố mẹ đang buồn nhận ra ngay lá thư viết vội hay viết cẩn thận: dòng ngay ngắn, không gạch xoá nhiều, ký tên đầy đủ. Viết sai thì chép lại sang tờ mới, đừng gửi một tờ đầy vết sửa trong những tuần này.

Ba mẫu thư theo từng phản ứng của bố mẹ

Mẫu một, mẹ ít nói hẳn: “Mẹ ơi, con biết mấy hôm nay mẹ buồn, con vào mẹ chẳng nói gì nhiều. Con không bắt mẹ nói đâu. Ở nhà cây ổi đã ra quả, thằng Bin trèo hái được ba quả xanh, bị bố nó mắng. Con để phần mẹ một quả chín. Chủ nhật con vào lúc chín giờ, con ngồi với mẹ đến trưa. Con thương mẹ. Con Hà.”

Mẫu hai, bố giận, nói nặng lời: “Bố, hôm thứ bảy bố nói con bỏ bố vào đây. Con nghe mà nghẹn, nhưng con hiểu bố đang giận. Con không viết để cãi. Cái máy bơm ở nhà lại kêu, con định gọi thợ, bố bảo con nên thay hay sửa. Bố trả lời khi nào cũng được. Thứ tư con vào. Con Tuấn.”

Mẫu ba, mẹ buồn vì rời nhà có bố đã mất: “Mẹ ơi, con biết mẹ thương căn nhà vì đó là nhà của bố mẹ. Con vẫn giữ buồng mẹ như cũ, cái ghế bố hay ngồi con vẫn để ở hiên. Sáng nào con cũng mở cửa buồng cho thoáng. Chủ nhật con mang tấm ảnh bố mẹ chụp ở hiên vào cho mẹ. Con Lan.”

Không mẫu nào giải thích vì sao bố mẹ vào viện. Không mẫu nào bảo bố mẹ cố vui. Mỗi mẫu có một việc nhỏ, một ngày hẹn và một câu nói thẳng về nỗi buồn.

Tìm chi tiết thật trong lúc khó

Lúc lòng đang nặng, viết chuyện nhà thường ra rất chung chung. Hỏi mình ba câu để tìm chi tiết:

  • Ở nhà có thứ gì của bố mẹ mà mình đang giữ hộ? Cái buồng, cái vườn, con vật, bộ ấm chén. Kể mình đang giữ nó thế nào.
  • Bố mẹ còn quyết được việc gì từ xa? Chuyện sửa nhà, chuyện họ hàng, cách nấu một món. Hỏi ý.
  • Lần thăm trước bố mẹ có nói câu gì nhẹ hơn mọi khi không? Nhắc lại câu đó trong thư, để bố mẹ thấy con để ý cả những lúc tốt.

Nếu lần thăm trước bố mẹ nói một câu đau, không cần trả lời từng chữ. Một câu thừa nhận ngắn là đủ, như mẫu hai. Phần còn lại của thư vẫn là chuyện nhà. Người giận đọc thấy con không bỏ đi, không cãi lại, không làm như chưa nghe, thường dịu xuống sau vài tuần.

Còn một nguồn chi tiết ít ai nghĩ tới: chính căn phòng mới của bố mẹ. Lần thăm trước bạn thấy gì ở đó? Cái cửa sổ nhìn ra cây bàng, bà cụ giường bên hay hát, cô điều dưỡng có giọng quê giống mẹ. Nhắc một chi tiết như vậy trong thư cho thấy con để ý tới cuộc sống mới của bố mẹ, không chỉ nhìn nó như một chỗ gửi. Nhưng chỉ nhắc nhẹ, không khen chỗ ở quá lời, vì khen nhiều lại thành ra thanh minh.

Khi bố mẹ hỏi bao giờ được về

Câu hỏi này hay xuất hiện trong thư trả lời, trong lời nhắn qua nhân viên, hoặc ngay trong lần thăm. Con cái thường né bằng một lời hứa mơ hồ, “để từ từ”, “khi nào con thu xếp được”. Lời hứa mơ hồ làm người già bám vào một mốc không có, và lần nào hỏi lại cũng hụt.

Trong thư, nếu bố mẹ đã hỏi, đừng lờ đi. Trả lời thật và nhẹ, không mở lại cuộc bàn. Kể về những lần về chơi có thật: “Dịp giỗ ông tháng sau, con xin viện đón mẹ về nhà hai hôm.” Chỉ viết khi đã hỏi viện và chắc làm được. Nếu chưa có gì chắc, viết: “Con chưa trả lời được mẹ câu đó. Nhưng tuần nào con cũng vào, và con sẽ kể mẹ nghe mọi chuyện ở nhà.”

Câu trả lời thật không làm bố mẹ vui ngay, nhưng làm họ tin. Người già ở viện cần tin rằng lời con nói ra sẽ đúng, vì cả tuần họ chỉ có lời đó để bám. Một lời không hứa mà giữ được đáng giá hơn một lời hứa đẹp rồi lỡ.

Câu hay viết khi áy náy và cách viết lại

Người con đang áy náy hay viết những câu nhằm làm nhẹ lòng chính mình. Bảng dưới đổi chúng sang câu dành cho người đọc:

Câu hay viếtBố mẹ đọc thấy gìViết lại
Ở đây có người chăm, tốt cho bố mẹ hơn ở nhà.Nỗi buồn của mình bị gạt đi.Con biết bố mẹ chưa quen.
Con xin lỗi, con là đứa con bất hiếu.Phải an ủi ngược lại con.Con nghĩ tới mẹ suốt mấy hôm nay.
Mẹ phải cố vui lên, kẻo ốm.Bị đòi phải vui.Mẹ buồn thì cứ buồn, con vẫn vào.
Khi nào con khá hơn con đón bố mẹ về.Lời hứa không chắc.Chủ nhật con vào ngồi với bố.
Bố mẹ thông cảm cho con.Gánh việc làm hoà.Con thương bố mẹ.

Đọc lại thư trước khi gửi: câu nào viết ra để mình đỡ áy náy thì bỏ. Câu nào viết ra để bố mẹ đỡ trống thì giữ. Nếu bố mẹ buồn kéo dài, ăn kém, mất ngủ nhiều tuần, báo nhân viên viện và hỏi ý bác sĩ, thư từ không thay được việc đó.

Lúc gửi và lúc chờ

Lá thư đầu nên đến trong hai tuần đầu, khi nỗi buồn còn mới. Đưa tận tay trong lần thăm, ngồi cạnh trong lúc bố mẹ đọc nếu họ muốn, hoặc để lại để bố mẹ đọc khi một mình. Nhiều người già không muốn con thấy mình xúc động; để thư lại và ra về là cách tế nhị.

Đừng chờ thư trả lời. Bố mẹ đang buồn ít khi viết lại. Cũng đừng hỏi trong lần thăm sau “bố đọc thư con chưa”. Họ đọc rồi, nhắc lại làm họ ngượng. Cứ tiếp tục viết, mỗi tuần một lá ngắn, giữ đúng ngày hẹn.

Sau vài tuần, thường sẽ có một dấu hiệu nhỏ: mẹ hỏi thêm về quả ổi, bố trả lời chuyện máy bơm, có người kể chuyện bạn cùng phòng. Lúc đó lá thư có thể nhẹ hơn, bớt câu thừa nhận nỗi buồn, thêm chuyện thường ngày. Nếu bố mẹ mãi không dịu, vẫn cứ viết. Có những người già nói ra không bao giờ, nhưng để từng lá thư của con trong một túi riêng.

Câu hỏi thường gặp

Có nên giải thích trong thư vì sao đưa bố mẹ vào viện không?

Không nên. Lý do đã được nói trong các buổi bàn. Thư nhắc lại chỉ làm bố mẹ thấy nỗi buồn của mình bị gạt đi. Nếu cần nói thêm, nói trực tiếp, lúc bố mẹ đã bình tĩnh hơn.

Bố mẹ giận không đọc thư thì có nên viết tiếp không?

Vẫn nên viết, ngắn, đều đặn, không trách. Nhiều người già nói không đọc nhưng vẫn giữ thư. Chỉ cần nhờ nhân viên để thư ở ngăn tủ đầu giường thay vì trên bàn.

Thư nên dài bao nhiêu trong giai đoạn bố mẹ đang buồn?

Nửa trang đến một trang là vừa. Thư dài dễ chứa những lời thanh minh. Thư ngắn, đều, có chuyện nhà và ngày hẹn giúp bố mẹ yên tâm hơn.

Có nên kể chuyện vui ở nhà khi bố mẹ đang buồn không?

Nên kể chuyện vui nhỏ, như cây ra quả hay đứa cháu nghịch. Tránh chuyện vui kiểu nhà rộng rãi hơn, mọi người thoải mái hơn, vì đọc lên nghe như không có bố mẹ thì nhà tốt hơn.

Bố mẹ buồn kéo dài, ăn kém thì thư có giúp được không?

Thư chỉ là một phần. Nếu bố mẹ buồn kéo dài nhiều tuần, ăn kém, mất ngủ, hãy báo nhân viên viện và hỏi ý bác sĩ. Song song vẫn giữ thư và các buổi thăm đều đặn.

Anh chị em có nên cùng ký một lá thư không?

Mỗi người một lá ngắn thì tốt hơn. Bố mẹ thấy từng đứa con vẫn nghĩ tới mình, và mỗi lá có một giọng riêng. Nếu gom chung, mỗi người viết vài dòng của mình, ký tên riêng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138