ThanTinh.comThân Tình
Thư cho người già ở viện dưỡng lão, nằm viện lâu

Thiệp cháu nhỏ vẽ gửi ông bà trong viện: bố mẹ chép lời, chọn tranh và cách gửi

Ông bà ở viện dưỡng lão hay nằm viện lâu mà cháu còn nhỏ: bố mẹ giúp con vẽ thiệp, chép đúng lời con, ghi chú cho ông bà dễ hiểu và gửi vào cho đều.

Top-down shot of a small child drawing on a blank card with crayons at a wooden kitchen table, a mother hand holding a plain envelope nearby, bright morning light

Thiệp cháu nhỏ vẽ gửi ông bà trong viện chỉ cần một tranh con tự vẽ, vài câu đúng lời con nói do bố mẹ chép hộ, và một dòng chú thích nhỏ để ông bà biết tranh vẽ gì. Không sửa tranh cho đẹp, không gợi lời cho hay. Gửi đều, mỗi tuần hay mỗi nửa tháng một tấm.

Hoàn cảnh: ông hoặc bà đang ở viện dưỡng lão, trung tâm chăm sóc, hoặc nằm viện dài ngày. Cháu còn nhỏ, ba bốn tuổi đến tám chín tuổi, chưa viết được hoặc viết còn chậm. Bố mẹ muốn con giữ được sợi dây với ông bà dù không vào thăm thường xuyên được, vì đường xa, vì viện hạn chế trẻ nhỏ vào phòng, hoặc vì cháu còn sợ chỗ lạ. Tấm thiệp do chính tay cháu vẽ là thứ người già trong viện nâng niu nhất, nhiều khi hơn mọi món quà. Bài viết dành cho người lớn: làm sao giúp con mà không làm thay con, và đưa thiệp tới tay ông bà thế nào.

Ông bà trong viện thấy gì ở một tấm tranh vụng

Người lớn nhìn tranh trẻ con thường thấy nét lệch, màu lem. Ông bà nhìn thấy đứa cháu đã ngồi nghĩ về mình. Một hình người que có chòm tóc bạc, cạnh đó là con chó vàng, ông nhận ra ngay là mình đang dắt chó đi dạo trong trí nhớ của cháu. Tranh càng còn nguyên giọng trẻ con, càng thật.

Tấm thiệp của cháu còn có một sức đặc biệt trong viện: nó là thứ để khoe. Người già ở viện hay kể với nhau về con cháu, và một tấm tranh dựng ở đầu giường là cái cớ để kể. Nhân viên đi ngang khen một câu, người cùng phòng hỏi một câu, ông bà có chuyện nói cả buổi.

Điều làm ông bà buồn khi nhận thiệp cháu lại thường đến từ người lớn: thiệp in sẵn đẹp đẽ mà cháu chỉ ký tên, lời viết rõ là của bố mẹ chứ không phải của cháu, hay những câu người lớn mớm cho cháu như “cháu mong bà mau khỏe để về nhà” khi chuyện về nhà chưa chắc. Ông bà đọc ra ngay giọng nào là của cháu, giọng nào là của bố mẹ.

Các bước làm một tấm thiệp với con

Một tấm thiệp làm trong khoảng nửa tiếng, vào lúc con đang vui, không phải lúc con buồn ngủ hay đói:

  1. Kể cho con nghe ông bà đang ở đâu: một hai câu giản dị. “Bà đang ở chỗ có các cô chăm, bà nhớ con, mình làm thiệp gửi bà nhé.” Không cần giải thích bệnh.
  2. Hỏi con muốn vẽ gì cho ông bà: để con tự chọn. Nếu con bí, gợi bằng câu hỏi chứ không ra đề: “Lần trước về quê con thích nhất cái gì?”
  3. Để con vẽ tự do: người lớn ngồi cạnh, không cầm tay con vẽ, không sửa nét. Chỉ đưa bút, màu, giấy cứng.
  4. Hỏi con muốn nói gì với ông bà: ghi lại đúng từng chữ con nói, kể cả nói ngọng, câu cụt, ý lạc đề. Đọc lại cho con nghe xem đúng chưa.
  5. Chép lời con lên thiệp: chữ to, rõ, ngay dưới tranh hoặc mặt sau. Thêm dòng “Mẹ chép hộ lời con” để ông bà biết.
  6. Ghi chú thích: một dòng nhỏ giải thích tranh, nếu cần. “Đây là bà, con mèo Mướp và cái giếng.” Ông bà mắt kém sẽ đỡ phải đoán.
  7. Cho con tự ký: một nét chữ, một dấu tay, một hình mặt cười, cái gì con làm được.

Mẫu lời của cháu, do bố mẹ chép đúng

Những câu dưới đây được ghi lại theo cách trẻ con hay nói, để bạn thấy giọng thật của trẻ nghe ra sao. Đừng chép mẫu này cho con, hãy ghi lời của chính con bạn.

Cháu bốn tuổi: “Bà ơi con vẽ bà với con gà. Con gà đẻ trứng. Bà ăn trứng đi. Con thương bà nhiều như cái nhà.” Dưới thiệp: Mẹ chép hộ lời cu Bin, bốn tuổi.

Cháu sáu tuổi: “Ông ơi, cháu vẽ ông câu cá ở ao. Cá to lắm, ông kéo không lên, cháu giúp ông. Cháu được cô cho lên đọc bài. Bao giờ ông về cháu đọc cho ông nghe.” Dưới thiệp: Bố chép hộ, cháu tự ký tên.

Cháu tám tuổi tự viết được, bố mẹ chỉ soát chữ cho to: “Bà ngoại, cháu là Mai. Cháu vẽ cái vườn nhà bà, có cây ổi và cái chõng. Cháu nhớ bà hay quạt cho cháu ngủ trưa. Cháu sẽ viết thư cho bà mỗi tuần. Mai.”

Câu “bao giờ ông về cháu đọc cho ông nghe” của cháu sáu tuổi là lời trẻ con tự nói, bố mẹ không cần sửa. Nhưng nếu ông ở viện dưỡng lão lâu dài, bố mẹ có thể gợi con nói “lần sau cháu vào cháu đọc cho ông nghe” trước khi chép.

Ông bà nằm viện khác ông bà ở viện dưỡng lão thế nào

Hai hoàn cảnh nghe giống nhau nhưng thiệp nên khác. Ông bà nằm viện thường đang chờ ngày về nhà, phòng bệnh ồn, người ra vào nhiều, chỗ để đồ chật. Thiệp lúc này nên nhỏ, gọn, dựng được trên kệ, và lời cháu nên kể chuyện nhà đang chờ ông bà về. Câu “bà về con dẫn bà xem cái tổ chim” hợp với người nằm viện vài tuần.

Ông bà ở viện dưỡng lão thì sống ở đó lâu dài. Phòng là nhà của ông bà bây giờ. Thiệp có thể to hơn, dán lên tường nếu viện cho, thành một góc tranh của cháu theo tháng. Lời cháu nên xoay quanh chuyện cháu sẽ vào thăm, chuyện ở nhà vẫn nhớ, tránh những câu hứa đón về mà người lớn không định làm.

Còn một khác biệt nữa: ở bệnh viện, nên hỏi điều dưỡng trước khi mang giấy màu, bút sáp vào phòng, vì có những khoa giữ phòng rất sạch và hạn chế đồ mang vào. Lúc đó làm thiệp ở nhà, cho vào túi nhựa trong, đưa người nuôi bệnh. Ở viện dưỡng lão, nhiều nơi lại khuyến khích cháu vào ngồi vẽ cùng ông bà trong phòng sinh hoạt chung; hỏi nhân viên giờ nào phù hợp.

Những lỗi người lớn hay mắc

Sửa tranh cho đẹp. Tô lại nét con vẽ lem, vẽ thêm cho cân. Tranh mất đi chính cái làm ông bà quý. Nếu con muốn sửa, để con tự sửa.

Mớm lời người lớn. Câu như “chúc bà chóng bình phục, sống lâu trăm tuổi” nghe rõ là của người lớn. Ông bà thích nghe cháu nói chuyện con gà, cái ao hơn.

Để con hứa thay người lớn. Trẻ con dễ nói “Tết này bà về nhà nhé”. Nếu điều đó không chắc, người lớn nhẹ nhàng hỏi con muốn nói điều khác, hoặc chép kèm một dòng “con nói thế vì con nhớ bà” để ông bà hiểu.

Bắt con làm khi con không muốn. Thiệp làm khi con đang chán sẽ vội, ít lời, và con sẽ thấy việc này là bài tập. Hẹn lúc khác. Một tấm vui hơn ba tấm ép.

Đợi có dịp mới làm. Nhiều nhà chỉ làm thiệp khi có ngày đặc biệt. Ông bà trong viện lại cần những tấm thiệp của ngày thường, không lý do gì, chỉ vì cháu vừa nghĩ tới. Thiệp không dịp lễ đọc thấy thật hơn.

Dùng vật trang trí rời. Kim tuyến, hạt cườm, nhãn dán phồng dễ rơi ra giường người già. Dùng màu sáp, bút dạ, giấy màu dán bằng hồ.

Chọn đề tài vẽ có chuyện thật

Tranh có chuyện thật làm ông bà có cái để hỏi lại cháu. Ba câu hỏi giúp con tìm ý:

  • Lần gần nhất gặp ông bà, con nhớ nhất việc gì? Ăn chè, đi chợ, cho gà ăn, nghe kể chuyện. Vẽ lại đúng cảnh đó.
  • Tuần này con làm được việc gì mới? Đi xe đạp, tập bơi, được khen ở lớp. Vẽ con đang làm việc đó để ông bà mừng.
  • Ở nhà có con vật hay đồ vật nào ông bà biết? Con mèo, cây xoài, cái xe máy cũ. Vẽ để ông bà thấy nó vẫn còn.

Mỗi tấm một chuyện là vừa. Khi con lớn hơn, có thể làm cả một loạt thiệp kể tiếp nhau, như tranh truyện: tuần này cây xoài ra hoa, tuần sau có quả non, tuần sau nữa quả chín. Ông bà sẽ có cái để chờ tấm tiếp theo. Người lớn chỉ cần nhắc con theo dõi và chép lời.

Một cách khác để có chuyện thật là hỏi ngược lại ông bà. Lần thăm trước bà kể ngày xưa bà chăn trâu, tuần này cháu vẽ bà ngồi trên lưng trâu, có khi con trâu vẽ ra giống con chó. Bà sẽ cười, và sẽ kể thêm chuyện con trâu đó cho lần sau. Tranh của cháu lúc ấy không chỉ là quà, mà thành câu trả lời trong một cuộc trò chuyện kéo dài nhiều tuần giữa hai bà cháu.

Gửi thiệp vào viện và giữ nhịp

Cách tốt nhất là cháu tự trao, nếu viện cho trẻ nhỏ vào thăm. Để cháu cầm thiệp, đưa tận tay, kể ông bà nghe tranh vẽ gì. Người lớn đứng cạnh chỉ nhắc nhẹ. Khoảnh khắc đó ông bà nhớ lâu hơn nội dung tấm thiệp.

Nếu cháu không vào được, gửi thiệp qua người nhà khác vào thăm, hoặc gửi bưu điện tới địa chỉ viện kèm một dòng nhờ nhân viên đưa tận tay và đọc giúp lời cháu nếu ông bà mắt kém. Nhân viên nhiều nơi rất sẵn lòng đọc thiệp của trẻ con, vì đó cũng là lúc vui trong ngày của họ. Bệnh viện thì nên gửi qua người nuôi bệnh, hỏi trước điều dưỡng chỗ có thể dựng thiệp.

Giữ nhịp đều đặn: mỗi tuần hay mỗi nửa tháng một tấm, gắn vào một việc quen của nhà, như sáng chủ nhật ăn sáng xong là làm thiệp cho bà. Con sẽ quen, ông bà sẽ chờ. Chụp lại mỗi tấm trước khi gửi, sau này cả nhà có một bộ tranh của con về ông bà.

Câu hỏi thường gặp

Cháu còn quá nhỏ, chỉ vẽ nguệch ngoạc thì có nên gửi không?

Nên gửi. Ông bà quý tấm thiệp vì cháu đã làm cho mình, không vì tranh đẹp. Người lớn ghi thêm một dòng tranh vẽ gì và chép lại vài câu cháu nói lúc vẽ là đủ.

Có nên để cháu biết ông bà đang ốm nằm viện không?

Nói giản dị và thật, vừa với tuổi cháu: ông đang ở chỗ có bác sĩ chăm, ông nhớ cháu. Không cần kể chi tiết bệnh. Cháu hỏi thêm thì trả lời ngắn và bình tĩnh.

Cháu không muốn làm thiệp thì có nên ép không?

Không nên. Hẹn lúc khác, hoặc đổi cách: cháu kể chuyện, bố mẹ ghi lại thành thư, cháu chỉ vẽ một hình nhỏ ở góc. Ép con làm thì tấm thiệp mất vui và con sẽ ngại lần sau.

Nên dùng giấy và màu gì để thiệp bền?

Bìa cứng màu sáng, màu sáp hoặc bút dạ, dán giấy màu bằng hồ. Tránh kim tuyến, hạt cườm, nhãn dán dễ bong vì có thể rơi ra giường người già.

Ông bà bị lẫn, không nhận ra cháu thì thiệp có ích không?

Vẫn có ích. Ghi rõ tên cháu và quan hệ, kèm ảnh cháu dán cạnh tranh. Ông bà có thể không nhớ tên nhưng nét vẽ trẻ con và lời ngây ngô vẫn làm họ vui trong lúc đọc.

Nhiều cháu cùng làm thì gom một tấm hay mỗi cháu một tấm?

Mỗi cháu một tấm nhỏ thì tốt hơn, ông bà có nhiều thứ để xem và mỗi cháu được nhận ra riêng. Nếu chỗ đầu giường chật, gom vào một bìa lớn, mỗi cháu một góc có tên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138